Bia Nghĩa trủng Phước Ninh
Đài tưởng niệm · Thành phố Đà Nẵng
Nội dung tổng quan bên dưới đang chờ biên tập viên kiểm chứng lại với nguồn xác thực — tham khảo, chưa đảm bảo chính xác 100%.
Bia Nghĩa trủng Phước Ninh là di tích lịch sử cấp quốc gia nằm trên đường Huỳnh Thúc Kháng, quận Hải Châu, thành phố Đà Nẵng. Địa điểm này nguyên là nghĩa trang quy tập hài cốt tướng sĩ và nghĩa dân hy sinh trong cuộc chiến đấu chống liên quân xâm lược Pháp - Tây Ban Nha tại mặt trận Đà Nẵng (1858 - 1860). Tấm bia đá được dựng vào năm 1876 dưới triều vua Tự Đức để ghi khắc công lao người ngã xuống vì đất nước. Dù phần lớn các phần mộ đã được di dời trong quá trình phát triển đô thị, tấm bia lịch sử và nhà che bia vẫn được bảo tồn trang nghiêm tại vị trí gốc, là biểu tượng tri ân sâu sắc trong lòng đô thị Đà Nẵng hiện đại.
Bia Nghĩa trủng Phước Ninh ở đâu?
Tại Thành phố Đà Nẵng.
Tọa độ: 16.0605316, 108.2179028
Di tích tọa lạc tại đường Huỳnh Thúc Kháng (phường Nam Dương, quận Hải Châu, thành phố Đà Nẵng), ngay khu vực trung tâm thành phố. Từ Cầu Rồng hoặc bờ sông Hàn, du khách có thể di chuyển bằng ô tô, xe máy hoặc đi bộ khoảng 1-1,5 km theo hướng đường Nguyễn Văn Linh rồi rẽ vào Huỳnh Thúc Kháng.
Nhân vật lịch sử liên quan
- Nguyễn Tri Phương — Tổng đốc quân vụ mặt trận Quảng Nam - Đà Nẵng. Tổng huy động lực lượng quân đội và nhân dân, thực hiện kế sách công sự đắp lũy, 'vườn không nhà trống' ngăn bước tiến của liên quân Pháp - Tây Ban Nha giai đoạn 1858 - 1860.
- Lê Đình Lý — Tham tri bộ Binh. Tướng lĩnh chỉ huy trực tiếp chiến đấu và tử trận tại mặt trận Đà Nẵng trong những ngày đầu kháng Pháp (năm 1858).
- Tướng sĩ và nghĩa dân triều Nguyễn — Lực lượng kháng chiến. Hàng ngàn quan binh và dân binh địa phương đã ngã xuống trong các trận đánh phòng thủ cửa biển Đà Nẵng (1858 - 1860).
Sự kiện lịch sử gắn với Bia Nghĩa trủng Phước Ninh
Gắn liền với cuộc kháng chiến chống liên quân Pháp - Tây Ban Nha nổ súng tấn công bán đảo Sơn Trà và vịnh Đà Nẵng từ ngày 1/9/1858 đến đầu năm 1860. Sau chiến sự, triều đình Tự Đức và nhân dân địa phương đã quy tập thi hài các tử sĩ chôn cất thành nhiều nghĩa trủng, trong đó có Nghĩa trủng Phước Ninh lập năm 1876.
Ý nghĩa tưởng niệm
Tưởng niệm các tướng sĩ, nghĩa binh triều Nguyễn và nhân dân vị quốc vong thân trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và Tây Ban Nha bảo vệ Đà Nẵng (1858 - 1860). Tấm bia được khắc dựng năm 1876 (năm Tự Đức thứ 29).
Thông tin tham quan
Khuôn viên nhà bia ngoài trời mở cửa tự do phục vụ nhân dân và du khách thăm viếng, tìm hiểu lịch sử; không thu vé tham quan. Khách tham quan cần giữ trật tự và vệ sinh cảnh quan chung.
Thông tin tổng quan
Minh chứng lịch sử quan trọng thể hiện truyền thống yêu nước, tinh thần quả cảm chống ngoại xâm của nhân dân Đà Nẵng và cả nước trong giai đoạn đầu kháng chiến chống thực dân phương Tây; đồng thời là bằng chứng phản ánh chính sách đền ơn đáp nghĩa đối với người có công của triều Nguyễn.
Năm khởi dựng: 1876
Kiến trúc: Di tích hiện gồm một nhà che bia dạng vọng lâu nhỏ lợp ngói nằm trong hoa viên cây xanh. Bên trong bảo tồn tấm bia đá sa thạch khắc chữ Hán lập năm Bính Tý (Tự Đức thứ 29 - 1876), ghi chép lý do lập nghĩa trủng và tưởng nhớ các liệt sĩ.
Xếp hạng di tích: Xếp hạng Di tích Lịch sử cấp Quốc gia theo Quyết định số 57-VH/QĐ ngày 18/01/1988 của Bộ Văn hóa (nay là Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch).