Chùa Bồ Đề
Chùa · Thành phố Hà Nội
Nội dung tổng quan bên dưới đang chờ biên tập viên kiểm chứng lại với nguồn xác thực — tham khảo, chưa đảm bảo chính xác 100%.
Chùa Bồ Đề (tên chữ Thiên Sơn tự) tọa lạc ven đê sông Hồng thuộc phường Bồ Đề, quận Long Biên, Hà Nội. Khu vực này gắn liền với dấu tích bến Bồ Đề – địa danh quân sự quan trọng thời kháng chiến chống quân Minh của vua Lê Lợi. Chùa được xây dựng theo bố cục 'tiền Phật hậu Mẫu' điển hình của Phật giáo truyền thống miền Bắc, lưu giữ nhiều tượng cổ, hoành phi, câu đối và chuông đồng có giá trị văn hóa nghệ thuật.
Chùa Bồ Đề ở đâu?
Tại Thành phố Hà Nội.
Tọa độ: 21.035812, 105.8670262
Nằm ven đê sông Hồng thuộc phường Bồ Đề, quận Long Biên, cách hồ Hoàn Kiếm khoảng 3 km về hướng Đông Bắc. Du khách từ trung tâm Hà Nội có thể di chuyển qua cầu Chương Dương, rẽ phải xuống đường đê Bồ Đề (phố Phú Viên) khoảng 500m là tới chùa.
Chùa Bồ Đề thờ ai?
- Tam Thế Phật và chư Phật, Bồ Tát — Thần chủ tại Chính điện. Hệ thống tượng Phật giáo Bắc tông tiêu chuẩn
- Tam Tòa Thánh Mẫu — Thờ Mẫu dân gian. Phối thờ tại khu vực nhà Mẫu theo mô thức Tiền Phật hậu Mẫu
- Lịch đại Tổ sư — Tổ sư truyền thừa. Thờ các vị sư tổ khai sơn và trụ trì qua các thời kỳ tại Nhà Tổ
Chùa Bồ Đề có mấy bàn thờ?
5 ban thờ chính.
- Ban Tam Bảo (Chính điện) — Nơi bài trí các tầng tượng Tam Thế Phật, Di Đà Tam Tôn, Thích Ca Niêm Hoa, Tòa Cửu Long
- Ban Đức Ông (Cấp Cô Độc) — Thờ vị Trưởng giả Cấp Cô Độc, hộ trì già lam
- Ban Thánh Tăng (A Nan Đà) — Thờ tôn giả A Nan và chư Thánh Tăng
- Nhà Tổ — Nơi phụng thờ chư vị Tổ sư khai sáng và tiếp nối trụ trì chùa
- Nhà Mẫu — Nơi thờ Tam Tòa Thánh Mẫu, Tứ phủ Chầu Bà và chư vị Thánh bản đạo
Lễ hội chính của Chùa Bồ Đề vào thời điểm nào?
Mùng 6 đến mùng 8 tháng 3 âm lịch — Hội làng và lễ hội chùa Bồ Đề với các nghi thức tế lễ truyền thống, rước kiệu, cầu quốc thái dân an.
Kinh nghiệm hành lễ
Cách sắm lễ: Tại ban Phật chỉ dâng lễ chay: hương, hoa tươi (hoa sen, hoa huệ, hoa mẫu đơn), quả ngọt, trà, xôi oản. Tuyệt đối không dâng lễ mặn, vàng mã tại Chính điện. Lễ mặn (thịt luộc, giò, rượu) hoặc tiền vàng mã chỉ có thể đặt tại ban thờ Mẫu hoặc ban Đức Ông/Thần linh bản thổ nếu có lệ.
Cách dâng lễ: Hành hương vào chùa trước tiên khấn trình ban Đức Ông xin phép gia trì vào Chính điện lễ Phật; sau đó chuyển sang chiêm bái ban Tam Bảo, ban Thánh Tăng; tiếp đến qua Nhà Tổ tri ân chư Tổ và cuối cùng sang dâng hương tại Nhà Mẫu.
Cách hạ lễ: Sau khi hết tuần hương, bái lễ tạ trước các ban. Tiền vàng (nếu dâng ở Nhà Mẫu) đem hóa tại lò hóa vàng của chùa. Lễ vật chay dâng ban Phật có thể thụ lộc hoặc đem về cho gia đình lấy may.
Văn khấn tham khảo
Văn khấn tham khảo chung theo loại hình tín ngưỡng, không phải văn bản chính thức của di tích.
Nam mô A Di Đà Phật (3 lần). Con lạy chín phương Trời, mười phương Chư Phật, Chư Phật mười phương. Con kính lạy Đức Đương Lai Hạ Sanh Di Lặc Tôn Phật. Con kính lạy Đức Bồ Đề Đạt Ma Tiên Sư. Con kính lạy chư vị Thánh Hiền, Hộ Pháp, Thiện Thần định quản cõi này. Tín chủ con là: [Tên họ], ngụ tại: [Địa chỉ]. Hôm nay nhân ngày [ngày/tháng], tín chủ con chí tâm sắm sửa hương hoa phẩm vật, dâng lên trước án Tam Bảo uy nghiêm. Cúi xin Tam Bảo từ bi gia hộ độ trì cho gia quyến thân tâm an lạc, tật bệnh tiêu trừ, nghiệp chướng tai ương tiêu tán, bách sự hanh thông, vạn duyên thuận lợi. Tín chủ con lễ bạc tâm thành, cúi xin chứng giám. Nam mô A Di Đà Phật (3 lần).
Thông tin tổng quan
Chùa Bồ Đề (tên chữ là Thiên Sơn tự) gắn với địa danh bến Bồ Đề lịch sử – nơi nghĩa quân Lam Sơn do Lê Lợi và Nguyễn Trãi lãnh đạo từng đặt bản doanh chỉ huy trận vây hãm thành Đông Quan năm 1426–1427. Chùa cũng từng được biết đến là nơi tiếp nhận cưu mang nhiều mảnh đời cơ nhỡ.
Năm khởi dựng: Thời Lê (khởi dựng lại quy mô lớn qua các đợt trùng tu thế kỷ XIX)
Kiến trúc: Kiến trúc mang phong cách truyền thống vùng đồng bằng Bắc Bộ, gồm tam quan, tiền đường, thiêu hương, thượng điện, nhà tổ, nhà mẫu và khu nhà phụ trợ, kết cấu khung gỗ mái ngói mũi hài.
Xếp hạng di tích: Được xếp hạng Di tích Lịch sử - Kiến trúc Nghệ thuật cấp Quốc gia theo Quyết định của Bộ Văn hóa - Thông tin.