Chùa Châu Thới
Chùa · Thành phố Hồ Chí Minh
Nội dung tổng quan bên dưới đang chờ biên tập viên kiểm chứng lại với nguồn xác thực — tham khảo, chưa đảm bảo chính xác 100%.
Chùa Châu Thới (Châu Thới Sơn Tự) tọa lạc trên đỉnh núi Châu Thới cao khoảng 82m, thuộc địa phận thành phố Dĩ An, tỉnh Bình Dương (giáp ranh TP.HCM). Chùa do Thiền sư Khánh Long khai sơn từ thế kỷ XVII, được coi là một trong những cổ tự lâu đời nhất của Phật giáo vùng Đông Nam Bộ. Quần thể chùa nổi bật với nghệ thuật khảm ghép sành sứ đặc trưng trên mái ngói và bờ nóc, không gian thờ tự kết hợp giữa Phật giáo Bắc tông và tín ngưỡng dân gian thờ Mẫu, cùng cảnh quan thiên nhiên nhìn bao quát vùng bình nguyên xung quanh. Chùa đã được xếp hạng Di tích danh lam thắng cảnh cấp quốc gia năm 1989.
Chùa Châu Thới ở đâu?
Tại Thành phố Hồ Chí Minh.
Tọa độ: 10.914838, 106.804535
Chùa tọa lạc trên đỉnh núi Châu Thới (phường Bình An, thành phố Dĩ An, tỉnh Bình Dương, giáp ranh thành phố Thủ Đức, TP.HCM). Từ trung tâm TP.HCM, di chuyển theo trục đường Phạm Văn Đồng hướng về Quốc lộ 1K, qua cầu Hóa An rẽ vào đường Châu Thới; quãng đường khoảng 25-30 km, thời gian di chuyển 45-60 phút bằng ô tô hoặc xe máy. Du khách có thể lên chùa bằng cách đi bộ theo bậc thang đá hoặc chạy xe theo đường dốc trải nhựa dành cho phương tiện cơ giới.
Chùa Châu Thới thờ ai?
- Đức Phật Thích Ca Mâu Ni — Giáo chủ cõi Ta Bà, đối tượng phụng thờ trung tâm tại Chánh điện. Hệ phái Phật giáo Bắc tông
- Bồ Tát Quán Thế Âm — Bồ Tát đại từ đại bi cứu khổ cứu nạn. Được tôn trí tượng lớn ngoài trời và thờ bên trong Phật điện
- Bồ Tát Địa Tạng — Bồ Tát cứu độ chúng sinh cõi u minh. Thờ tại Phật điện
- Linh Sơn Thánh Mẫu và Diêu Trì Kim Mẫu, Ngũ Hành Nương Nương — Các nữ thần bảo trợ trong tín ngưỡng dân gian Nam Bộ. Được phối thờ tại các điện riêng trong khuôn viên chùa
- Chư vị Tổ sư tiền bối — Các vị thiền sư có công khai sơn, truyền thừa qua các đời trụ trì. Thờ tại Nhà Tổ
Chùa Châu Thới có mấy bàn thờ?
4 ban thờ chính.
- Ban Tam Bảo (Chánh điện) — Tôn trí tượng Đức Phật Thích Ca, chư Phật và chư Bồ Tát
- Tổ đường (Nhà Tổ) — Thờ Tổ Bồ Đề Đạt Ma và long vị chư vị trụ trì tiền bối, trong đó có Thiền sư Khánh Long
- Điện Mẫu (Linh Sơn Thánh Mẫu, Diêu Trì Kim Mẫu, Ngũ Hành) — Thờ các Mẫu và nữ thần theo tín ngưỡng thờ Mẫu dân gian Nam Bộ
- Khu vực tôn tượng lộ thiên — Bao gồm tượng Bồ Tát Quán Thế Âm lộ thiên ngự trên đài sen và các tiểu cảnh Phật tích
Lễ hội chính của Chùa Châu Thới vào thời điểm nào?
Rằm tháng Giêng, Rằm tháng Tư (Phật đản) và Rằm tháng Bảy (Vu Lan) — Chùa thu hút đông đảo tín đồ, khách hành hương về dự lễ cầu an đầu năm, đại lễ Phật đản và lễ Vu Lan báo hiếu kết hợp các nghi thức cúng thí thực, tụng kinh cầu quốc thái dân an.
Kinh nghiệm hành lễ
Cách sắm lễ: Chuẩn bị lễ chay thanh tịnh gồm hương, hoa tươi sen hoặc cúc, quả tươi, trầu cau, nước sạch, đèn sáp, bánh kẹo chay. Tuyệt đối không dâng cúng đồ mặn, rượu thịt, vàng mã vào khu vực Tam Bảo và Chánh điện.
Cách dâng lễ: Dâng lễ tại bàn đặt lễ của Chánh điện trước, thắp hương theo quy định của nhà chùa (thường mỗi bát hương 1 nén), đứng trang nghiêm hoặc quỳ chắp tay khấn nguyện, giữ gìn trật tự và trang phục kín đáo khi vào lễ bái.
Cách hạ lễ: Sau khi tuần nhang tàn, vái 3 vái xin hạ lễ vật (hoa quả, bánh kẹo) để thụ lộc; không để phẩm vật lưu cữu gây ẩm mốc trên ban thờ; rác thải đem bỏ đúng nơi quy định.
Văn khấn tham khảo
Văn khấn tham khảo chung theo loại hình tín ngưỡng, không phải văn bản chính thức của di tích.
Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần) Con lạy chín phương Trời, mười phương Chư Phật, Chư Phật mười phương. Con lạy Đức Thích Ca Mâu Ni Phật, Đức Quán Thế Âm Bồ Tát, Đức Địa Tạng Vương Bồ Tát cùng chư vị Bồ Tát, Hiền Thánh Tăng, Hộ pháp Thiện thần. Tín chủ con là:... Ngụ tại:... Hôm nay ngày... tháng... năm... Tín chủ con thành tâm kính lễ, dâng nén tâm hương, hoa quả phẩm vật thanh tịnh trước Phật đài. Cúi xin Tam Bảo từ bi gia hộ chứng minh, độ trì cho tín chủ con cùng toàn thể gia quyến thân tâm an lạc, bệnh tật tiêu trừ, tai qua nạn khỏi, thiện căn tăng trưởng, sở nguyện như ý, sở cầu tòng tâm. Tín chủ con lễ bạc tâm thành, cúi xin gia ân chứng giám. Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần, 3 lạy)
Thông tin tổng quan
Châu Thới Sơn Tự là một trong những ngôi chùa cổ xưa nhất của vùng đất Đông Nam Bộ, được khởi lập vào thế kỷ XVII trên đỉnh núi độc lập giữa vùng đồng bằng châu thổ, mang giá trị lớn về lịch sử Phật giáo Nam Bộ, nghệ thuật đắp nổi ghép sành sứ dân gian và cảnh quan sinh thái.
Năm khởi dựng: Khoảng thế kỷ XVII (khoảng 1612 - 1681 do Thiền sư Khánh Long khởi dựng)
Kiến trúc: Kiến trúc dạng chùa đồi núi kết hợp giữa phong cách chùa cổ Nam Bộ và nghệ thuật trang trí khảm ghép mảnh sành, gốm sứ tinh xảo với các đề tài rồng phượng, hoa lá. Mái ngói cong nhiều tầng, mặt tiền gắn phù điêu tứ linh đắp nổi.
Xếp hạng di tích: Được Bộ Văn hóa - Thông tin (nay là Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) công nhận là Di tích danh lam thắng cảnh cấp quốc gia theo Quyết định số 1114/QĐ-BT ngày 21/04/1989.