Chùa trình Yên Tử
Chùa · Thành phố Quảng Ninh
Nội dung tổng quan bên dưới đang chờ biên tập viên kiểm chứng lại với nguồn xác thực — tham khảo, chưa đảm bảo chính xác 100%.
Chùa Trình (tên chữ là chùa Bí Thượng) nằm ở chân dốc Đỏ, phường Phương Đông, thành phố Uông Bí, tỉnh Quảng Ninh. Đây là điểm khởi đầu trên tuyến hành hương danh thắng Yên Tử. Được khởi dựng từ thời Hậu Lê và trải qua nhiều lần trùng tu, chùa là nơi du khách dừng chân 'trình lễ' Tam Bảo và Tam Tổ Trúc Lâm trước khi tiếp tục lộ trình lên non thiêng.
Chùa trình Yên Tử ở đâu?
Tại Thành phố Quảng Ninh.
Tọa độ: 21.0418817, 106.7118637
Tọa lạc tại khu vực Dốc Đỏ, phường Phương Đông, thành phố Uông Bí, tỉnh Quảng Ninh, ngay ngã ba giao giữa Quốc lộ 18 và lối rẽ vào danh thắng Yên Tử. Chùa cách trung tâm thành phố Uông Bí khoảng 4 km về hướng Tây và cách thành phố Hạ Long khoảng 40 km. Du khách có thể di chuyển bằng xe khách tuyến Hà Nội - Quảng Ninh, xe buýt nội tỉnh, ô tô cá nhân hoặc xe máy, đỗ xe thuận tiện ngay cổng chùa trước khi rẽ vào đường hành hương lên Yên Tử.
Chùa trình Yên Tử thờ ai?
- Tam Thế Phật và Chư Phật, Bồ Tát — Đối tượng phụng thờ chính tại Phật điện. Trung tâm tín ngưỡng Phật giáo Đại thừa.
- Tam Tổ Trúc Lâm — Sơ tổ Điều Ngự Giác Hoàng Trần Nhân Tông, Nhị tổ Pháp Loa, Tam tổ Huyền Quang. Phụng thờ tại nhà Tổ, đại diện cho dòng thiền Trúc Lâm Yên Tử.
- Tam Tòa Thánh Mẫu — Mẫu Đệ Nhất Thượng Thiên, Mẫu Đệ Nhị Thượng Ngàn, Mẫu Đệ Tam Thoải Phủ. Tín ngưỡng dân gian bản địa được phối thờ theo mô hình 'tiền Phật hậu Mẫu'.
- Đức Ông (An Nan Tôn Giả / Cấp Cô Độc) và Khuyến Thiện - Trừng Ác — Hộ pháp, Già Lam Chân Tể. Cai quản, bảo hộ chốn thiền môn và tiếp nhận sơ tâm người hành hương.
Chùa trình Yên Tử có mấy bàn thờ?
4 ban thờ chính.
- Ban Đức Ông (Tiền đường bên trái) — Nơi dâng lễ trình báo trước khi vào Phật điện chính.
- Chính điện Tam Bảo — Thờ Phật Thích Ca Mâu Ni, Tam Thế Phật, Văn Thù, Phổ Hiền và chư vị Bồ Tát.
- Ban thờ Tam Tổ Trúc Lâm (Nhà Tổ) — Tôn kính ba vị tổ sáng lập dòng thiền Trúc Lâm Yên Tử.
- Ban thờ Thánh Mẫu (Khu vực thờ Mẫu) — Thờ Tam Tòa Thánh Mẫu và các thánh thần trong hệ thống Đạo Mẫu Tứ phủ.
Lễ hội chính của Chùa trình Yên Tử vào thời điểm nào?
Mùng 10 tháng Giêng đến hết tháng 3 âm lịch — Khai hội xuân Yên Tử. Chùa Trình là điểm cử hành nghi thức dâng hương mở đầu cho chuỗi hành hương về miền đất Phật Yên Tử hàng năm.
Kinh nghiệm hành lễ
Cách sắm lễ: Tại ban Tam Bảo và ban Tổ chỉ dâng lễ chay: hương, hoa tươi, quả ngọt, oản phẩm, trà, xôi chè. Tuyệt đối không dâng lễ mặn, tiền vàng mã tại Phật điện. Lễ mặn (nếu chuẩn bị) chỉ được phép đặt tại ban Đức Ông hoặc ban Mẫu theo đúng nghi thức truyền thống.
Cách dâng lễ: Khi vào chùa, hành hương theo thứ tự: Trình lễ tại ban Đức Ông bên tả Tiền đường, sau đó vào giữa bái lễ Tam Bảo, tiếp đến lui sang nhà Tổ bái tạ Tam Tổ Trúc Lâm, cuối cùng sang ban Mẫu. Giữ thân tâm trang nghiêm, ăn mặc kín đáo, không nói to hay chen lấn.
Cách hạ lễ: Chờ tàn một tuần hương mới tiến hành lễ tạ và hạ lễ. Tiền giọt dầu bỏ vào hòm công đức quy định, không đặt trực tiếp lên tượng Phật hay hương án.
Văn khấn tham khảo
Văn khấn tham khảo chung theo loại hình tín ngưỡng, không phải văn bản chính thức của di tích.
Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần) Con kính lạy mười phương thường trụ Tam Bảo. Con kính lạy Đức Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Con kính lạy chư vị Bồ Tát, Hiền Thánh Tăng, Hộ Pháp Thiện Thần, Già Lam Chân Tể. Hôm nay là ngày... tháng... năm... Tín chủ con là:... Ngụ tại:... Thành tâm hướng về đất Phật Yên Tử, dừng chân nơi Chùa Trình, kính dâng phẩm vật hương hoa, lòng thành bái lạy. Cúi xin mười phương Tam Bảo, chư Phật chứng minh, gia hộ độ trì cho gia quyến bình an, tâm thân an lạc, bách bệnh tiêu trừ, chuyến hành hương chiêm bái non thiêng Yên Tử được thuận buồm xuôi gió, sở cầu như ý, sở nguyện tòng tâm. Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần)
Thông tin tổng quan
Chùa Trình (còn gọi là chùa Bí Thượng) giữ vị trí cửa ngõ tâm linh quan trọng, là ngôi chùa đầu tiên trong hệ thống di tích Yên Tử. Theo tập tục cổ truyền, phật tử và du khách trước khi đăng sơn Yên Tử đều phải dừng chân tại đây để 'trình báo', xin phép chư Phật, chư Thần bảo hộ cho hành trình thượng sơn.
Năm khởi dựng: Thời Hậu Lê (chưa xác định chính xác năm)
Kiến trúc: Kiến trúc mang phong cách truyền thống thời Lê - Nguyễn, kết cấu khung gỗ lim vững chãi, mái lợp ngói mũi hài uốn cong hình đao thuyền, hệ thống đá xanh chạm khắc họa tiết hoa sen, mây cuộn và rồng cách điệu.
Xếp hạng di tích: Nằm trong Quần thể di tích quốc gia đặc biệt Yên Tử theo Quyết định số 1419/QĐ-TTg ngày 27/09/2012 của Thủ tướng Chính phủ.