Cửa Chánh Tây
Di tích lịch sử · Thành phố Huế
Nội dung tổng quan bên dưới đang chờ biên tập viên kiểm chứng lại với nguồn xác thực — tham khảo, chưa đảm bảo chính xác 100%.
Cửa Chánh Tây (còn gọi là Tây Môn) là một trong mười cửa thành đường bộ bảo vệ Kinh thành Huế, tọa lạc ở mặt phía Tây của tòa thành. Công trình được quy hoạch dưới thời vua Gia Long và xây dựng kiên cố hóa vòm gạch cùng vọng lâu dưới thời vua Minh Mạng (khoảng 1829). Cửa Chánh Tây đóng vai trò kiểm soát phòng thủ và kết nối giao thương giữa nội thành với khu vực ngoại vi phía Tây. Hiện nay, cửa vẫn giữ nguyên vẹn cấu trúc vòm cuốn đặc trưng thời Nguyễn, vừa là di tích lịch sử - kiến trúc quân sự thuộc Quần thể Di tích Cố đô Huế, vừa tiếp tục phục vụ nhu cầu giao thông dân sinh.
Cửa Chánh Tây ở đâu?
Tại Thành phố Huế.
Tọa độ: 16.4746206, 107.5614906
Nằm ở bờ Tây Kinh thành Huế (nối đường Thái Phiên và đường Yết Kiêu). Từ trung tâm bờ Nam thành phố Huế (khu vực ngã 6 Hùng Vương), du khách qua cầu Dã Viên hoặc cầu Phú Xuân, rẽ trái theo đường Lê Duẩn men theo tường thành Tây Nam, đi tiếp theo đường Kim Long rồi rẽ vào Thái Phiên để đến cổng. Quãng đường khoảng 3,5 - 4 km, di chuyển thuận tiện bằng ô tô, xe máy hoặc xe đạp.
Nhân vật lịch sử liên quan
- Vua Gia Long — Hoàng đế sáng lập triều Nguyễn. Khởi xướng quy hoạch và thi công đắp lũy đất, định hình vị trí các cổng thành của Kinh thành Huế từ năm 1805.
- Vua Minh Mạng — Hoàng đế thứ hai triều Nguyễn. Cho xây dựng hoàn thiện hệ thống cổng vòm bằng gạch đá kiên cố và dựng các vọng lâu canh gác vào khoảng năm 1829.
Sự kiện lịch sử gắn với Cửa Chánh Tây
Được xây dựng trong đợt hoàn thiện hệ thống phòng thủ Kinh thành Huế đầu thế kỷ XIX. Nơi đây là chốt kiểm soát quân sự, giao thông huyết mạch ở sườn phía Tây của thành. Cửa thành từng chứng kiến các biến cố lịch sử quan trọng của triều Nguyễn, biến cố Thất thủ Kinh đô năm 1885 cũng như các đợt giao tranh ác liệt trong Chiến dịch Huế năm 1968.
Thông tin tham quan
Nằm trên trục giao thông đường bộ công cộng của cư dân nội - ngoại thành nên mở cửa tự do 24/7, không thu phí tham quan. Du khách cần chú ý an toàn giao thông khi dừng chụp ảnh hoặc quan sát vòm cổng do lòng đường hẹp và có phương tiện qua lại thường xuyên.
Thông tin tổng quan
Là một trong mười cửa đường bộ thuộc vòng tường thành phòng thủ ngoài cùng của Kinh thành Huế, minh chứng tiêu biểu cho kỹ thuật xây dựng công sự quân sự kết hợp phong cách Vauban phương Tây và kiến trúc truyền thống phương Đông thời Nguyễn.
Năm khởi dựng: 1809 (bắt đầu xây gạch, vọng lâu dựng năm 1829)
Kiến trúc: Kiến trúc vòm cuốn xây bằng gạch vồ và đá thanh kiên cố xuyên qua lũy thành dày. Phía trên thân cổng nguyên bản có vọng lâu dùng làm chòi canh theo lối cổ lầu lợp ngói liệt, bao bọc bởi hệ thống thành lũy và hào nước bảo vệ bên ngoài.
Xếp hạng di tích: Thuộc Quần thể Di tích Cố đô Huế được UNESCO công nhận là Di sản Văn hóa Thế giới năm 1993 và xếp hạng Di tích quốc gia đặc biệt năm 2009.