Cửa Thượng Tứ
Di tích lịch sử · Thành phố Huế
Nội dung tổng quan bên dưới đang chờ biên tập viên kiểm chứng lại với nguồn xác thực — tham khảo, chưa đảm bảo chính xác 100%.
Cửa Thượng Tứ (tên chính thức là Đông Nam Môn) là một trong 10 cửa đường bộ của Kinh thành Huế. Công trình được khởi đắp năm 1809 thời vua Gia Long và xây dựng hoàn chỉnh bằng gạch đá kèm vọng lâu vào năm 1829 thời vua Minh Mạng. Tên gọi dân gian 'Thượng Tứ' xuất phát từ Viện Thượng Tứ - cơ quan coi sóc ngựa ngự của triều đình đóng ở phía trong cửa. Trải qua biến thiên lịch sử và chiến tranh, cửa Thượng Tứ ngày nay vẫn giữ được vẹn nguyên cấu trúc kiến trúc phòng thủ và tiếp tục giữ vai trò cửa ngõ giao thông trọng điểm kết nối thành phố Huế với khu vực Thành Nội.
Cửa Thượng Tứ ở đâu?
Tại Thành phố Huế.
Tọa độ: 16.4698073, 107.5841938
Nằm ở góc đông nam Kinh thành Huế, trên trục đường Đinh Tiên Hoàng nối với cầu Thượng Tứ qua hào thành ra đường Trần Hưng Đạo. Cách ga Huế khoảng 3 km, cách cầu Tràng Tiền khoảng 1,2 km, thuận tiện di chuyển bằng ô tô, xe máy, xe buýt hoặc xe đạp.
Nhân vật lịch sử liên quan
- Vua Gia Long — Hoàng đế sáng lập triều Nguyễn. Chỉ đạo quy hoạch Kinh thành Huế và cho mở cửa Đông Nam vào năm 1809.
- Vua Minh Mạng — Hoàng đế thứ hai triều Nguyễn. Cho xây dựng kiên cố hóa cổng vòm bằng gạch đá và dựng vọng lâu phía trên vào năm 1829.
Sự kiện lịch sử gắn với Cửa Thượng Tứ
Năm 1885, cửa Thượng Tứ là một trong những hướng xuất kích và phòng thủ trọng yếu trong trận tập kích thực dân Pháp tại Kinh đô Huế. Trong Chiến dịch Huế Xuân 1968, khu vực quanh cửa thành chứng kiến các trận giao tranh ác liệt dẫn đến hư hại một phần công trình.
Ý nghĩa tưởng niệm
Là cổng phòng thủ quân sự và lối vào chính thức ở phía đông nam của Kinh thành Huế thời Nguyễn; tên dân gian bắt nguồn từ Viện Thượng Tứ (cơ quan trông coi voi ngựa ngự dụng của triều đình) nằm ở phía trong cổng.
Thông tin tham quan
Hiện là cửa ngõ giao thông đường bộ công cộng, mở tự do 24/7, không thu vé tham quan. Du khách cần chú ý phương tiện xe cộ qua lại tấp nập khi dừng chân ngắm cảnh hoặc chụp ảnh bên lề đường.
Thông tin tổng quan
Một trong những cửa thành nguyên vẹn và quan trọng bậc nhất của Kinh thành Huế, đại diện cho kỹ thuật xây dựng công sự Vauban kết hợp kiến trúc phòng thủ cung đình phương Đông.
Năm khởi dựng: 1809 (đắp đất), 1829 (xây kiên cố)
Kiến trúc: Cổng gồm vòm cuốn bằng gạch vồ xuyên qua thân tường thành dày, phía trên là vọng lâu hai tầng mái lợp ngói liệt, bốn mặt có lỗ châu mai phục vụ quan sát và tác chiến phòng thủ.
Xếp hạng di tích: Di tích Quốc gia đặc biệt (thuộc Quần thể Di tích Cố đô Huế theo Quyết định số 1272/QĐ-TTg ngày 12/8/2009 của Thủ tướng Chính phủ); Di sản Văn hóa Thế giới UNESCO (1993).