Đại Cung Môn
Di tích lịch sử · Thành phố Huế
Nội dung tổng quan bên dưới đang chờ biên tập viên kiểm chứng lại với nguồn xác thực — tham khảo, chưa đảm bảo chính xác 100%.
Đại Cung Môn là cửa chính diện phía Nam dẫn vào Tử Cấm Thành thuộc Hoàng thành Huế, được xây dựng vào năm 1833 dưới thời vua Minh Mạng. Công trình xưa kia là nơi chỉ dành riêng cho Hoàng đế ra vào khu vực cấm địa nội cung. Trải qua biến cố chiến sự năm 1947, tòa cổng gỗ bề thế đã bị thiêu rụi hoàn toàn, hiện chỉ còn lại dấu vết nền móng và bậc thềm đá, thuộc quyền quản lý và bảo tồn của Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế.
Đại Cung Môn ở đâu?
Tại Thành phố Huế.
Tọa độ: 16.4691166, 107.5780681
Nằm trên trục dũng đạo của Đại Nội Huế, ngay phía sau điện Thái Hòa và dẫn vào Tử Cấm Thành. Từ trung tâm thành phố Huế (bờ Nam sông Hương), di chuyển qua cầu Phú Xuân hoặc cầu Tràng Tiền sang đường Trần Hưng Đạo - Lê Duẩn, rẽ vào Cửa Ngăn hoặc Cửa Quảng Đức để vào Đại Nội, đi bộ qua Ngọ Môn và sân Điện Thái Hòa là tới phế tích Đại Cung Môn (khoảng 2,5 - 3 km, mất 10 - 15 phút di chuyển).
Nhân vật lịch sử liên quan
- Minh Mạng — Hoàng đế triều Nguyễn. Hạ lệnh quy hoạch lại Hoàng thành và cho xây dựng Đại Cung Môn vào năm 1833.
Sự kiện lịch sử gắn với Đại Cung Môn
Được xây dựng năm Minh Mạng thứ 14 (1833) với vai trò là cửa chính phía Nam đi thẳng vào Tử Cấm Thành (khu vực sinh hoạt riêng của Hoàng gia). Năm 1947, trong giai đoạn đầu của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, công trình bị hỏa hoạn và chiến sự phá hủy hoàn toàn, chỉ còn lại dấu tích phần nền móng.
Ý nghĩa tưởng niệm
Là cửa chính của Tử Cấm Thành - ranh giới phân định khu vực thiết triều (ngoại triều) và khu vực sinh hoạt cấm địa của hoàng gia triều Nguyễn.
Thông tin tham quan
Nằm trong khuôn viên Đại Nội Huế; áp dụng theo giờ mở cửa chung của Quần thể di tích Cố đô Huế (mùa hè: 7h00 - 17h30, mùa đông: 7h00 - 17h00); tham quan bằng vé vào cổng Đại Nội Huế; du khách chú ý không dẫm đạp lên các chân tảng đá và nền móng khảo cổ.
Thông tin tổng quan
Là cửa quan trọng bậc nhất trong bố cục không gian Tử Cấm Thành triều Nguyễn, thể hiện quy chế phân chia đẳng cấp nghiêm ngặt thời phong kiến (chỉ dành riêng cho Hoàng đế ra vào). Hiện nay là phế tích mang ý nghĩa lịch sử sâu sắc và đang trong quá trình nghiên cứu, chuẩn bị phục dựng.
Năm khởi dựng: 1833
Kiến trúc: Nguyên bản là công trình kiến trúc bằng gỗ lim lợp ngói hoàng lưu ly, gồm 5 gian 3 cửa: cửa chính giữa chỉ dành riêng cho Hoàng đế, hai cửa bên dành cho quan lại và thân vương; mặt sau gắn liền với hệ thống hành lang nối sang Tả Vu và Hữu Vu. Hiện trạng chỉ còn nền móng xây gạch, chân tảng đá thanh và bậc cấp.
Xếp hạng di tích: Nằm trong Quần thể di tích Cố đô Huế được UNESCO công nhận là Di sản Văn hóa Thế giới (1993) và được Thủ tướng Chính phủ xếp hạng Di tích quốc gia đặc biệt (2009).