Đền Bà Tấm
Đền · Thành phố Hà Nội
Nội dung tổng quan bên dưới đang chờ biên tập viên kiểm chứng lại với nguồn xác thực — tham khảo, chưa đảm bảo chính xác 100%.
Đền Bà Tấm là một di tích lịch sử văn hóa cấp Quốc gia tại xã Dương Xá, Gia Lâm, Hà Nội, thờ Nguyên phi Ỷ Lan. Đền là nơi tưởng nhớ công đức của bà, người có nhiều đóng góp cho triều Lý. Lễ hội chính diễn ra vào 19-21 tháng Giêng âm lịch hàng năm. Kiến trúc đền mang đậm nét truyền thống, là điểm đến tâm linh và văn hóa quan trọng.
Đền Bà Tấm ở đâu?
Tại Thành phố Hà Nội.
Tọa độ: 21.000909, 105.968635
Đền Bà Tấm nằm tại xã Dương Xá, huyện Gia Lâm, cách trung tâm thành phố Hà Nội khoảng 20km về phía Đông. Có thể di chuyển bằng ô tô hoặc xe máy theo Quốc lộ 5 (nay là đường Nguyễn Văn Linh), rẽ vào đường Ỷ Lan hoặc đường 179. Thời gian di chuyển khoảng 30-45 phút tùy tình hình giao thông.
Đền Bà Tấm thờ ai?
- Nguyên phi Ỷ Lan — Thần chủ. Bà là một nhân vật lịch sử nổi tiếng dưới triều Lý, có nhiều đóng góp cho sự phát triển của Đại Việt.
Đền Bà Tấm có mấy bàn thờ?
3 ban thờ chính.
- Cung thờ chính — Thờ Nguyên phi Ỷ Lan
- Hậu cung — Nơi đặt tượng thờ Nguyên phi Ỷ Lan
- Tả vu, Hữu vu — Thờ các vị quan, tướng có công
Lễ hội chính của Đền Bà Tấm vào thời điểm nào?
19-21 tháng Giêng — Lễ hội đền Bà Tấm được tổ chức hàng năm để tưởng nhớ công đức của Nguyên phi Ỷ Lan, thu hút đông đảo du khách và nhân dân địa phương.
Kinh nghiệm hành lễ
Cách sắm lễ: Lễ vật thường bao gồm hương, hoa tươi, quả tươi (ngũ quả), oản, xôi, chè, trầu cau, rượu, nước sạch. Tùy theo điều kiện và lòng thành, có thể sắm thêm các lễ mặn như gà luộc, giò chả. Lưu ý không nên sắm lễ quá cầu kỳ, phô trương.
Cách dâng lễ: Sau khi sắm lễ, đặt lễ vật lên các ban thờ theo thứ tự từ ngoài vào trong, từ ban chính đến các ban phụ. Thắp hương và vái lạy theo thứ tự các ban thờ, bắt đầu từ ban thờ chính. Khi vái lạy, giữ tâm thanh tịnh, thành kính, bày tỏ lòng biết ơn và những điều mong muốn.
Cách hạ lễ: Sau khi hương cháy hết hoặc gần hết, thực hiện hạ lễ. Hạ lễ là việc thu dọn lễ vật đã dâng cúng. Đối với các lễ vật có thể dùng được (hoa quả, xôi chè...), có thể mang về thụ lộc. Đối với vàng mã, hóa vàng tại nơi quy định của đền. Khi hạ lễ, cần giữ sự trang nghiêm, không vội vàng, hấp tấp.
Văn khấn tham khảo
Văn khấn tham khảo chung theo loại hình tín ngưỡng, không phải văn bản chính thức của di tích.
Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần) Con lạy chín phương Trời, mười phương Chư Phật, Chư Phật mười phương. Con lạy Hoàng Thiên Hậu Thổ chư vị Tôn thần. Con lạy ngài Bản cảnh Thành Hoàng, Bản xứ Đại Vương, Bản gia Thổ Địa Long Mạch Tôn thần. Con lạy các vị Ngũ phương Ngũ thổ Long Mạch Tài thần, Bản gia Tiền chủ Hậu chủ. Con lạy chư vị Tôn thần cai quản trong khu vực này. Tín chủ con là: [Tên của bạn] Ngụ tại: [Địa chỉ của bạn] Hôm nay là ngày [Ngày dương lịch], tháng [Tháng dương lịch], năm [Năm dương lịch]. Nhằm ngày [Ngày âm lịch], tháng [Tháng âm lịch], năm [Năm âm lịch]. Tín chủ con thành tâm sửa biện hương hoa, lễ vật, trà quả, thắp nén hương thơm dâng lên trước án. Kính cẩn tâu trình: [Nêu mục đích lễ bái, cầu nguyện, ví dụ: cầu cho quốc thái dân an, gia đình bình an, sức khỏe dồi dào, công việc thuận lợi...] Kính mong chư vị Tôn thần chứng giám lòng thành, thụ hưởng lễ vật, phù hộ độ trì cho tín chủ con cùng toàn gia được vạn sự tốt lành, sở cầu như ý, sở nguyện tòng tâm. Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần)
Thông tin tổng quan
Đền Bà Tấm là một di tích lịch sử văn hóa quan trọng, gắn liền với cuộc đời và sự nghiệp của Nguyên phi Ỷ Lan, người có công lớn trong việc phò tá vua Lý, phát triển đất nước. Đền không chỉ là nơi thờ tự mà còn là biểu tượng của lòng biết ơn và sự tôn kính của nhân dân đối với một nữ nhân kiệt xuất trong lịch sử Việt Nam. Kiến trúc của đền mang đậm phong cách truyền thống, trải qua nhiều lần trùng tu, tôn tạo nhưng vẫn giữ được nét cổ kính.
Năm khởi dựng: Chưa xác định rõ năm khởi dựng ban đầu, nhưng đền đã tồn tại từ lâu đời, gắn liền với thời Lý.
Kiến trúc: Đền Bà Tấm có kiến trúc truyền thống gồm Tam quan, sân đền, Tiền tế, Trung đường và Hậu cung. Các công trình được xây dựng bằng vật liệu gỗ lim, gạch nung, ngói mũi hài, với các họa tiết chạm khắc tinh xảo mang đậm phong cách kiến trúc thời Nguyễn.
Xếp hạng di tích: Đền Bà Tấm được xếp hạng Di tích lịch sử văn hóa cấp Quốc gia vào năm 1962.