Đền Cùng - Giếng Ngọc
Đền · Thành phố Bắc Ninh
Nội dung tổng quan bên dưới đang chờ biên tập viên kiểm chứng lại với nguồn xác thực — tham khảo, chưa đảm bảo chính xác 100%.
Đền Cùng - Giếng Ngọc là một di tích tâm linh nổi tiếng tại Thành phố Bắc Ninh, thờ Mẫu Thượng Ngàn, Mẫu Thoải và các vị thần linh trong tín ngưỡng Tứ Phủ. Đền là điểm đến quan trọng cho người dân địa phương và du khách thập phương đến chiêm bái, cầu an, đặc biệt vào dịp lễ hội chính diễn ra vào ngày 10 tháng Giêng âm lịch. Với kiến trúc truyền thống và giá trị văn hóa tâm linh sâu sắc, đền góp phần bảo tồn nét đẹp tín ngưỡng dân gian Việt Nam.
Đền Cùng - Giếng Ngọc ở đâu?
131, Đường Vua Bà, Thành phố Bắc Ninh, Thành phố Bắc Ninh.
Tọa độ: 21.2126517, 106.0500451
Đền Cùng - Giếng Ngọc nằm tại số 131, Đường Vua Bà, Thành phố Bắc Ninh. Từ trung tâm Thành phố Bắc Ninh (ví dụ: Tượng đài Lý Thái Tổ), du khách có thể di chuyển bằng xe máy, ô tô hoặc taxi theo hướng Đông Bắc khoảng 3-4 km, mất khoảng 10-15 phút tùy tình hình giao thông. Tuyến đường chính là qua đường Ngô Gia Tự hoặc đường Nguyễn Trãi, sau đó rẽ vào đường Vua Bà.
Đền Cùng - Giếng Ngọc thờ ai?
- Mẫu Thượng Ngàn — Thần chủ. Theo tín ngưỡng dân gian, Đền Cùng thờ Mẫu Thượng Ngàn, một trong Tam Tòa Thánh Mẫu của tín ngưỡng thờ Mẫu Tứ Phủ.
- Mẫu Thoải — Thần chủ. Cùng với Mẫu Thượng Ngàn, Đền Cùng cũng thờ Mẫu Thoải, vị thần cai quản sông nước.
- Các vị thần linh khác — Phối thờ. Ngoài ra, đền còn phối thờ các vị thần linh, quan lớn, chầu bà trong hệ thống tín ngưỡng Tứ Phủ.
Đền Cùng - Giếng Ngọc có mấy bàn thờ?
5 ban thờ chính.
- Cung Tam Tòa Thánh Mẫu — Là ban thờ chính, nơi đặt tượng Mẫu Thượng Ngàn, Mẫu Thoải và các vị Mẫu khác.
- Cung Sơn Trang — Thờ các vị thần cai quản núi rừng, thường gắn liền với Mẫu Thượng Ngàn.
- Cung Trần Triều — Thờ Hưng Đạo Đại Vương Trần Quốc Tuấn và các vị tướng lĩnh nhà Trần.
- Ban thờ Quan Hoàng, Chầu Bà — Thờ các vị Quan Hoàng, Chầu Bà trong hệ thống Tứ Phủ.
- Ban thờ Đức Ông, Thánh Cô, Thánh Cậu — Các ban thờ phụ khác trong khuôn viên đền.
Lễ hội chính của Đền Cùng - Giếng Ngọc vào thời điểm nào?
Ngày 10 tháng Giêng âm lịch — Lễ hội chính của Đền Cùng - Giếng Ngọc diễn ra vào ngày 10 tháng Giêng âm lịch hàng năm, thu hút đông đảo du khách và người dân địa phương đến chiêm bái, cầu an.
Kinh nghiệm hành lễ
Cách sắm lễ: Sắm lễ tại Đền Cùng - Giếng Ngọc thường bao gồm: hương, hoa tươi (thường là hoa sen, hoa huệ), quả tươi (ngũ quả), trầu cau, nước sạch, oản, xôi, chè, bánh kẹo. Tùy tâm, có thể chuẩn bị thêm các lễ vật mặn như gà luộc, giò chả (nếu đền có ban thờ mặn). Lưu ý không nên sắm lễ quá cầu kỳ, quan trọng nhất là lòng thành kính.
Cách dâng lễ: Khi đến đền, du khách nên ăn mặc trang nghiêm, lịch sự. Trước khi dâng lễ, cần rửa tay sạch sẽ. Đặt lễ vật lên các ban thờ phù hợp. Thắp hương và thành tâm khấn vái theo thứ tự các ban thờ (thường bắt đầu từ ban chính giữa, sau đó đến các ban phụ). Khi khấn, cần giữ tâm thanh tịnh, trình bày rõ họ tên, địa chỉ và điều mong cầu.
Cách hạ lễ: Sau khi hương cháy hết khoảng 2/3, du khách có thể hạ lễ. Lễ vật sau khi hạ có thể mang về nhà để thụ lộc hoặc chia sẻ với người thân, bạn bè. Vàng mã, tiền âm phủ sau khi cúng xong cần được hóa tại nơi quy định của đền. Khi rời đền, nên đi nhẹ nói khẽ, giữ gìn sự thanh tịnh của không gian thờ tự.
Văn khấn tham khảo
Văn khấn tham khảo chung theo loại hình tín ngưỡng, không phải văn bản chính thức của di tích.
Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần) Con lạy chín phương Trời, mười phương Chư Phật, Chư Phật mười phương. Con lạy Hoàng Thiên Hậu Thổ chư vị Tôn thần. Con lạy Ngũ phương Ngũ thổ Long Mạch Tài Thần. Con lạy Bản cảnh Thành Hoàng chư vị Đại Vương. Con lạy Bản xứ Thần linh Thổ địa, Táo phủ Thần quân, Ngũ phương Ngũ thổ Phúc đức chính thần. Con lạy các ngài Tiền chủ, Hậu chủ và tất cả các vị linh thần cai quản trong khu vực này. Tín chủ con là: [Tên của bạn] Ngụ tại: [Địa chỉ của bạn] Hôm nay là ngày [Ngày dương lịch], tháng [Tháng dương lịch], năm [Năm dương lịch] (tức ngày [Ngày âm lịch], tháng [Tháng âm lịch], năm [Năm âm lịch]). Tín chủ con thành tâm sửa biện hương hoa, lễ vật, trà quả, thắp nén hương thơm dâng lên trước án. Chúng con thành tâm kính mời: [Tên các vị thần chính được thờ tại đền, ví dụ: Mẫu Thượng Ngàn, Mẫu Thoải, các vị Quan Hoàng, Chầu Bà...] Kính cẩn tâu trình: [Nêu rõ mục đích cầu nguyện, ví dụ: cầu bình an, sức khỏe, công danh, tài lộc cho bản thân và gia đình...] Kính xin các Ngài chứng giám lòng thành, thụ hưởng lễ vật, phù hộ độ trì cho tín chủ con cùng toàn gia được: [Nêu cụ thể điều mong muốn, ví dụ: an khang thịnh vượng, vạn sự tốt lành, tai qua nạn khỏi, sở cầu như ý, sở nguyện tòng tâm]. Chúng con lễ bạc tâm thành, trước án kính lễ, cúi xin được phù hộ độ trì. Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần)
Thông tin tổng quan
Đền Cùng - Giếng Ngọc là một di tích văn hóa tâm linh quan trọng tại Thành phố Bắc Ninh, gắn liền với tín ngưỡng thờ Mẫu của người Việt. Đền không chỉ là nơi thờ cúng các vị thần linh mà còn là nơi sinh hoạt văn hóa cộng đồng, góp phần bảo tồn và phát huy các giá trị truyền thống. Giếng Ngọc trong khuôn viên đền cũng là một điểm nhấn đặc biệt, mang nhiều câu chuyện và ý nghĩa tâm linh.
Năm khởi dựng: Chưa xác định
Kiến trúc: Kiến trúc của Đền Cùng - Giếng Ngọc mang đậm nét kiến trúc truyền thống của các ngôi đền, phủ ở đồng bằng Bắc Bộ, với các hạng mục như cổng tam quan, sân đền, nhà tiền tế, trung đường và hậu cung. Các chi tiết chạm khắc, trang trí thường thể hiện các biểu tượng quen thuộc trong tín ngưỡng dân gian và Đạo giáo.