Đền Kiếp Bạc
Đền · Thành phố Hải Phòng
Nội dung tổng quan bên dưới đang chờ biên tập viên kiểm chứng lại với nguồn xác thực — tham khảo, chưa đảm bảo chính xác 100%.
Đền Kiếp Bạc là trung tâm tôn thờ Quốc công Tiết chế Hưng Đạo Đại Vương Trần Quốc Tuấn và gia tộc, tướng lĩnh triều Trần. Tọa lạc tại khu vực thung lũng Kiếp Bạc bên dòng Lục Đầu Giang, nơi đây từng là đại bản doanh thủy quân lịch sử trong kháng chiến chống Nguyên Mông. Di tích là một bộ phận cốt lõi của Di tích quốc gia đặc biệt Côn Sơn - Kiếp Bạc, lưu giữ giá trị lịch sử, quân sự và tín ngưỡng dân gian sâu sắc.
Đền Kiếp Bạc ở đâu?
Tại Thành phố Hải Phòng.
Tọa độ: 21.1510532, 106.3275892
Di tích nằm tại thôn Dược Sơn và Vạn Kiếp, xã Hưng Đạo, thành phố Chí Linh, tỉnh Hải Dương (dữ liệu OSM ghi nhận ranh giới hành chính có thể có sai lệch với Hải Phòng). Từ trung tâm thành phố Hải Dương di chuyển khoảng 40 km theo Quốc lộ 37; từ trung tâm Hà Nội khoảng 75 km theo Quốc lộ 1A và Quốc lộ 18. Phương tiện tiếp cận thuận tiện gồm ô tô, xe buýt liên tỉnh hoặc xe máy.
Đền Kiếp Bạc thờ ai?
- Hưng Đạo Đại Vương Trần Quốc Tuấn (Đức Thánh Trần) — Thần chủ / Nhân vật lịch sử được tôn thần. Quốc công Tiết chế triều Trần, danh tướng ba lần đánh thắng quân Nguyên Mông, được nhân dân tôn xưng Đức Thánh Trần Cửu Thiên Vũ Đế.
- Gia quyến và các tướng lĩnh nhà Trần — Phối thờ. Bao gồm Vương phi Ánh Bích, thân phụ An Sinh Vương Trần Liễu, thân mẫu Thiện Đạo Quốc Mẫu, các Vương tử, Vương nữ, con rể Điện soái Phạm Ngũ Lão và gia tướng Dã Tượng, Yết Kiêu.
Đền Kiếp Bạc có mấy bàn thờ?
4 ban thờ chính.
- Ban Tiền tế / Ngoại sảnh — Nơi thực hiện nghi thức dâng hương chung ban đầu trước khi tiến vào nội điện.
- Ban Trung từ (Tướng lĩnh và phối thờ) — Thờ danh tướng Phạm Ngũ Lão cùng các vị bộ tướng thân tín thời Trần.
- Ban Thượng điện / Hậu cung (Ban thờ Đức Thánh Trần) — Không gian linh thiêng nhất, đặt tượng đồng Hưng Đạo Đại Vương Trần Quốc Tuấn.
- Ban thờ Thân phụ, Thân mẫu và Gia tộc — Thờ An Sinh Vương Trần Liễu, Thiện Đạo Quốc Mẫu cùng các phu nhân, vương tử, vương nữ.
Lễ hội chính của Đền Kiếp Bạc vào thời điểm nào?
15 đến 20 tháng 8 âm lịch — Hội mùa thu Côn Sơn - Kiếp Bạc, chính hội ngày 20/8 (ngày giỗ Đức Thánh Trần) với các nghi lễ rước bộ, lễ tế thỉnh thánh, diễn xướng hội quân trên sông Lục Đầu và cầu an.
Kinh nghiệm hành lễ
Cách sắm lễ: Lễ chay gồm hương, hoa tươi, quả phẩm, trầu cau, nước sạch. Có thể sắm lễ mặn (thịt luộc, xôi, gà) đặt tại các ban thờ tướng linh hoặc khu vực quy định riêng. Tuyệt đối không dùng đồ sống hoặc đồ ô uế.
Cách dâng lễ: Dâng lễ từ ban Tiền tế bên ngoài, sau đó lần lượt tiến vào Trung cung và Hậu điện. Thắp hương số lẻ (1 hoặc 3 nén), khấn nguyện trang nghiêm, giữ trật tự và trang phục lịch sự.
Cách hạ lễ: Sau khi hết một tuần hương hoặc lễ tất, vái tạ xin phép hạ lễ, hóa sớ và tiền vàng (nếu có) đúng nơi quy định, thụ lộc hoặc chia lộc cho gia quyến.
Văn khấn tham khảo
Văn khấn tham khảo chung theo loại hình tín ngưỡng, không phải văn bản chính thức của di tích.
Nam mô A Di Đà Phật (3 lần). Con lạy chín phương Trời, mười phương Chư Phật, Chư Phật mười phương. Con kính lạy Đức Thánh Trần Triều Tiết chế Triều Trần Hưng Đạo Đại Vương, Thượng Đẳng Tối Linh Thần. Con kính lạy Chư vị Tướng lĩnh, Tiên hiền, Tiên liệt triều Trần. Tín chủ (chúng) con là: ... Ngụ tại: ... Hôm nay ngày ... tháng ... năm ..., tín chủ con thành tâm sắm sửa hương hoa lễ vật, kính dâng trước án tiền. Cảm niệm công đức cao dày của Đức Thánh và tiền nhân đã vì nước vì dân gìn giữ giang sơn xã tắc. Cúi xin Đức Thánh cùng chư vị hiển linh, rủ lòng thương xót phù hộ độ trì cho gia quyến chúng con toàn gia bình an, khang thái, công việc hanh thông, tai ách tiêu trừ, bốn mùa hưởng ân phước trời đất. Tín chủ con lễ bạc tâm thành, trước án kính lễ, cúi xin chứng giám. Nam mô A Di Đà Phật (3 lần).
Thông tin tổng quan
Kiếp Bạc là căn cứ thủy quân trọng yếu trong cuộc kháng chiến chống quân xâm lược Nguyên Mông thế kỷ 13, đồng thời là trung tâm tín ngưỡng thờ Đức Thánh Trần lớn nhất cả nước, gắn liền với di sản văn hóa Lục Đầu Giang.
Năm khởi dựng: Khoảng đầu thế kỷ 14 (sau khi Hưng Đạo Vương qua đời năm 1300)
Kiến trúc: Kiến trúc đền theo bố cục tiền công hậu nhất hoặc chữ Tam, mặt hướng ra sông Lục Đầu, phía sau tựa núi Trán Rồng. Phía trước có tam quan đồ sộ, giếng Ngọc, tả hữu giải vũ và khu nội tự gồm Tiền tế, Trung từ, Hậu cung chạm khắc hoa văn rồng mây tinh xảo mang phong cách thời Nguyễn.
Xếp hạng di tích: Xếp hạng Di tích quốc gia đặc biệt theo Quyết định số 548/QĐ-TTg ngày 10/05/2012 của Thủ tướng Chính phủ (thuộc Quần thể di tích lịch sử và danh lam thắng cảnh Côn Sơn - Kiếp Bạc).