Đền mẫu Đại Lộ
Đền · Thành phố Hà Nội
Nội dung tổng quan bên dưới đang chờ biên tập viên kiểm chứng lại với nguồn xác thực — tham khảo, chưa đảm bảo chính xác 100%.
Đền Mẫu Đại Lộ (còn gọi là Đền Đại Lộ) tọa lạc tại thôn Đại Lộ, xã Ninh Sở, huyện Thường Tín, thành phố Hà Nội, ven đê sông Hồng. Đền là một trọng điểm trong tín ngưỡng thờ Mẫu Tam - Tứ Phủ, nổi tiếng với việc phối thờ Tứ Vị Thánh Mẫu và nằm trong quần thể ba ngôi đền linh thiêng của xã Ninh Sở (cùng Đền Dầm và Đền Sở).
Đền mẫu Đại Lộ ở đâu?
Tại Thành phố Hà Nội.
Tọa độ: 20.9084908, 105.8927824
Đền nằm tại thôn Đại Lộ, xã Ninh Sở, huyện Thường Tín, Hà Nội; cách trung tâm Hà Nội (khu vực hồ Hoàn Kiếm) khoảng 19 km về phía Nam. Du khách có thể di chuyển bằng ô tô hoặc xe máy theo đường đê Hữu Hồng (qua dốc Vĩnh Tuy/đường Nguyễn Khoái xuôi về hướng Thanh Trì - Thường Tín) đến địa phận xã Ninh Sở; tuyến đường đê thông thoáng, có bãi đỗ xe gần khu di tích.
Đền mẫu Đại Lộ thờ ai?
- Tứ Vị Thánh Mẫu — Thần chủ tối cao trong Đạo Mẫu Tứ phủ (Mẫu Thượng Thiên, Mẫu Thượng Ngàn, Mẫu Thoải Phủ, Mẫu Địa Phủ). Đền Đại Lộ là một trong số ít đền phụng thờ trang trọng phối tự đủ cả Tứ Vị Thánh Mẫu của tín ngưỡng dân gian.
- Tứ Phủ Vạn Linh — Hệ thống thần linh Tứ phủ (Vua Cha, Quan Lớn, Chầu Bà, Ông Hoàng, Thánh Cô, Thánh Cậu). Được bài trí phụng thờ theo trật tự nghi lễ thờ Mẫu truyền thống của vùng châu thổ Bắc Bộ.
- Đức Thánh Trần (Trần Triều) — Thần hộ quốc, trừ tà diệt quỷ trong tín ngưỡng dân gian. Thờ phối tự tại ban riêng theo mô thức 'Tiền Mẫu hậu Đức Thánh Trần'.
Đền mẫu Đại Lộ có mấy bàn thờ?
5 ban thờ chính.
- Ban Công Đồng — Đặt tại tiền tế, phụng thờ hội đồng quan lớn và chư vị thần linh Tứ Phủ.
- Cung Cấm (Cung Tứ Vị Thánh Mẫu) — Đặt tại hậu cung thâm nghiêm, tôn trí tượng Tứ Vị Thánh Mẫu.
- Ban Trần Triều — Bố trí bên tả hoặc hữu, phối thờ Đức Thánh Trần Hưng Đạo cùng tướng lĩnh.
- Ban Sơn Trang — Bố trí phối thuộc, thờ Chúa Thượng Ngàn và thập nhị Tiên Nàng.
- Lầu Cô / Lầu Cậu — Bố trí ngoài khuôn viên sân đền, thờ Thánh Cô, Thánh Cậu bản đền.
Lễ hội chính của Đền mẫu Đại Lộ vào thời điểm nào?
Từ mùng 1 đến mùng 10 tháng 2 âm lịch (chính hội mùng 6 - mùng 8 tháng 2) — Lễ hội chung của cụm ba di tích xã Ninh Sở (Đền Dầm - Đền Đại Lộ - Đền Sở), với các nghi thức rước kiệu, rước nước sông Hồng, tế nam quan, nữ quan và thực hành nghi lễ hầu đồng truyền thống.
Kinh nghiệm hành lễ
Cách sắm lễ: Tùy tâm biện lễ thanh tịnh: hương, đăng, hoa tươi, trầu cau, quả mới, oản đỏ/vàng/trắng theo quy chuẩn tín ngưỡng Tứ Phủ. Không đặt lễ mặn tại Cung Cấm; nếu có lễ mặn chỉ dâng tại ban Công Đồng hoặc ban Trần Triều.
Cách dâng lễ: Dâng lễ từ ngoài vào trong: khai quang, bái vọng tại ban Công Đồng trước tiên, sau đó tuần tự đảnh lễ tại Hậu cung Tứ Vị Thánh Mẫu, ban Đức Thánh Trần, ban Sơn Trang và sau cùng là Lầu Cô, Lầu Cậu.
Cách hạ lễ: Sau khi hết một tuần hương, lễ tạ rồi xin hạ lễ. Tiền vàng, sớ điệp mang hóa tại lò hóa sớ quy định; lộc hoa quả tán phát cho gia quyến hoặc thụ lộc tại khuôn viên nhà khách, tuyệt đối giữ gìn vệ sinh chung.
Văn khấn tham khảo
Văn khấn tham khảo chung theo loại hình tín ngưỡng, không phải văn bản chính thức của di tích.
Nam mô A Di Đà Phật (3 lần). Con lạy chín phương Trời, mười phương Chư Phật, Chư Phật mười phương. Con lạy Đức Vua Cha Ngọc Hoàng Thượng Đế, Đức Tam Tòa Thánh Mẫu, Tứ Vị Chầu Bà, Tứ Phủ Khâm Sai, Ngũ Vị Tôn Quan, Thập Vị Chư Vị Quan Hoàng, Tứ Phủ Thánh Cô, Tứ Phủ Thánh Cậu. Con kính lạy Tứ Vị Thánh Mẫu ngự tại bản đền Đại Lộ linh từ. Hôm nay là ngày... tháng... năm... Tín chủ con là:... Ngụ tại:... Thành tâm sắm sửa hương hoa lễ vật, dâng lên trước án, cúi xin các ngài giáng lâm gia hộ chứng giám lòng thành. Kính xin chư vị thần linh phù trì cho gia quyến đắc bình an, sức khỏe dồi dào, sở cầu như ý, gia đạo hưng long. Nam mô A Di Đà Phật (3 lần).
Thông tin tổng quan
Đền Mẫu Đại Lộ là di tích tín ngưỡng tiêu biểu bên bờ sông Hồng, thuộc không gian văn hóa Đạo Mẫu Tứ Phủ đặc trưng của vùng đồng bằng Bắc Bộ, phản ánh tín ngưỡng sùng bái sức mạnh tự nhiên và lòng tri ân Mẹ thiên nhiên của người Việt cổ.
Năm khởi dựng: Chưa xác định niên đại khởi dựng nguyên thủy (tương truyền có từ nhiều thế kỷ trước dưới thời hậu Lê - đầu thời Nguyễn)
Kiến trúc: Kiến trúc truyền thống dạng chữ Đinh hoặc tiền tế hậu cung, khung gỗ chịu lực chạm khắc hoa văn đề tài Tứ linh, Tứ quý; mái lợp ngói mũi hài, đầu đao cong thanh thoát, hướng mặt ra đê sông Hồng.
Xếp hạng di tích: Nằm trong Cụm di tích lịch sử - văn hóa Đền Dầm - Đền Đại Lộ - Đền Sở được Bộ Văn hóa - Thông tin xếp hạng Di tích cấp Quốc gia năm 1995.