Đền Nhân Nội
Đền · Thành phố Hà Nội
Nội dung tổng quan bên dưới đang chờ biên tập viên kiểm chứng lại với nguồn xác thực — tham khảo, chưa đảm bảo chính xác 100%.
Đền Nhân Nội tọa lạc tại số 84B phố Hàng Bồ, quận Hoàn Kiếm, Hà Nội, là di tích tín ngưỡng dân gian của thôn Nhân Nội xưa thuộc huyện Thọ Xương. Ngôi đền nằm kề cận với chùa Phúc Lâm (chùa Nhân Nội), thờ Thành hoàng bảo an kinh thành cùng tín ngưỡng thờ Mẫu Tứ phủ. Mặc dù khuôn viên bị thu hẹp qua quá trình biến thiên đô thị, đền vẫn duy trì vai trò trung tâm sinh hoạt tâm linh truyền thống của cư dân địa phương và đã được xếp hạng Di tích cấp Quốc gia năm 1995.
Đền Nhân Nội ở đâu?
84B, Phố Hàng Bồ, Phường Hoàn Kiếm, Thành phố Hà Nội.
Tọa độ: 21.0340183, 105.8482151
Đền nằm tại số 84B phố Hàng Bồ, phường Hàng Bồ (nay thuộc địa bàn hành chính quận Hoàn Kiếm), cách Hồ Hoàn Kiếm khoảng 500m về phía Tây Bắc. Từ trung tâm Bờ Hồ, có thể đi bộ qua các phố Lương Văn Can hoặc Hàng Đào để rẽ vào Hàng Bồ. Do nằm trong khu phố cổ với đặc thù đường một chiều và mật độ giao thông đông đúc, phương tiện tiếp cận phù hợp nhất là đi bộ hoặc xe máy.
Đền Nhân Nội thờ ai?
- Bạch Mã Đại Vương — Thành hoàng bảo an kinh thành Thăng Long. Thần chủ được tôn thờ tại nhiều đình, đền thuộc khu vực phố cổ Hà Nội nhằm trấn hộ bình an cho cộng đồng cư dân sở tại.
- Tam Tòa Thánh Mẫu — Các vị Mẫu thần tối cao trong Đạo Mẫu Tứ phủ. Phối thờ theo mô hình tín ngưỡng dân gian phổ biến tại các đền miếu đồng bằng Bắc Bộ.
Đền Nhân Nội có mấy bàn thờ?
3 ban thờ chính.
- Ban Công Đồng — Đặt tại tiền đường, phối tự chư vị quan lớn và hội đồng thánh thần.
- Ban Thành Hoàng / Chính điện — Đặt trang trọng tại hậu cung, thờ vị thần chủ trấn hộ thôn làng xưa.
- Ban Tam Tòa Thánh Mẫu — Không gian phối thờ Tứ phủ công đồng theo tín ngưỡng Đạo Mẫu.
Lễ hội chính của Đền Nhân Nội vào thời điểm nào?
Tháng 2 âm lịch (thường gắn với tiết xuân tế hoặc ngày 12-15 tháng 2) — Lễ hội truyền thống tưởng nhớ Thành hoàng làng và cầu quốc thái dân an, thuận hòa cho việc buôn bán của cư dân phố cổ.
Kinh nghiệm hành lễ
Cách sắm lễ: Tùy tâm sắm lễ chay tịnh gồm hương, hoa tươi (hoa cúc, hoa hồng), trầu cau, quả tươi, bánh oản và vàng mã thông thường. Nếu chuẩn bị lễ mặn (xôi, thịt luộc), chỉ đặt tại ban Công Đồng hoặc ban Thành hoàng, không dâng lên các ban thờ Mẫu nếu không đúng nghi thức Tứ phủ.
Cách dâng lễ: Dâng lễ từ ban ngoài (Công Đồng) rồi lần lượt tiến vào các ban chính điện và cung Mẫu. Thắp từ 1 đến 3 nén hương, khấn vái trang nghiêm, giữ trật tự và đi nhẹ nói khẽ trong khuôn viên thờ tự hẹp của phố cổ.
Cách hạ lễ: Chờ tàn tuần hương (khoảng hai phần ba nén), vái lạy xin phép hạ lễ. Giấy tiền vàng mã mang ra lò hóa sớ quy định, đồ lộc chia cho người đi cùng hoặc mang về thụ lộc gia đình.
Văn khấn tham khảo
Văn khấn tham khảo chung theo loại hình tín ngưỡng, không phải văn bản chính thức của di tích.
Nam mô A Di Đà Phật (3 lần). Con lạy chín phương Trời, mười phương Chư Phật, Chư Phật mười phương. Con kính lạy Hoàng thiên Hậu Thổ chư vị Tôn thần. Con kính lạy ngài Kim Niên Đương cai Thái Tuế chí đức Tôn thần. Con kính lạy ngài Bản cảnh Thành hoàng chư vị Đại Vương. Con kính lạy Tam Tòa Thánh Mẫu, Hội đồng Tứ phủ chư vị khâm sai. Tín chủ (chúng) con là: ... Ngụ tại: ... Hôm nay là ngày ... tháng ... năm ... Tín chủ con thành tâm sắm sửa hương hoa lễ vật, kim ngân trà quả, dâng lên trước án. Kính xin chư vị Tôn thần rủ lòng từ bi, giáng lâm trước án, chứng giám lòng thành, thụ hưởng lễ vật. Cầu xin chư vị phù hộ độ trì cho gia quyến chúng con vạn sự bình an, công việc hanh thông, sở cầu như ý, gia đạo thuận hòa. Tín chủ con lễ bạc tâm thành, trước án kính lễ, cúi xin được phù hộ độ trì. Nam mô A Di Đà Phật (3 lần).
Thông tin tổng quan
Đền Nhân Nội là dấu tích văn hóa tín ngưỡng phản ánh sự hình thành và phát triển của thôn Nhân Nội (tổng Tiền Túc, sau là tổng Thuận Mỹ, huyện Thọ Xương xưa), lưu giữ không gian tâm linh giữa lòng đô thị thương mại cổ Thăng Long.
Năm khởi dựng: Thời Nguyễn (thế kỷ XIX)
Kiến trúc: Kiến trúc đền mang nét truyền thống thời Nguyễn nhưng quy mô hiện khiêm tốn, nằm xen kẽ trong khu dân cư đông đúc của phố Hàng Bồ, gồm lối vào, gian tiền tế và hậu cung thờ tự.
Xếp hạng di tích: Xếp hạng Di tích Lịch sử - Văn hóa cấp Quốc gia theo Quyết định số 65-QĐ/BT ngày 16/01/1995 của Bộ Văn hóa - Thông tin (cùng cụm di tích thôn Nhân Nội).