Đền Và
Đền · Thành phố Hà Nội
Nội dung tổng quan bên dưới đang chờ biên tập viên kiểm chứng lại với nguồn xác thực — tham khảo, chưa đảm bảo chính xác 100%.
Đền Và là một trong những ngôi đền cổ kính và linh thiêng bậc nhất xứ Đoài, thờ Đức Thánh Tản Viên Sơn. Đền không chỉ là nơi sinh hoạt tín ngưỡng quan trọng mà còn là một công trình kiến trúc nghệ thuật độc đáo, mang đậm giá trị lịch sử và văn hóa của dân tộc Việt Nam.
Đền Và ở đâu?
Tại Thành phố Hà Nội.
Tọa độ: 21.1386342, 105.4854235
Đền Và nằm ở xã Trung Hưng, thị xã Sơn Tây, thành phố Hà Nội. Từ trung tâm Hà Nội (Hồ Hoàn Kiếm), có thể di chuyển bằng ô tô hoặc xe máy theo hướng Đại lộ Thăng Long hoặc Quốc lộ 32. Quãng đường khoảng 40-50 km, mất khoảng 1-1.5 giờ tùy tình hình giao thông. Có thể đi xe buýt công cộng đến thị xã Sơn Tây rồi bắt taxi hoặc xe ôm đến đền.
Đền Và thờ ai?
- Thánh Tản Viên Sơn — Thần núi Tản Viên, một trong Tứ Bất Tử của tín ngưỡng dân gian Việt Nam, cai quản vùng núi Ba Vì và được thờ phụng ở nhiều nơi thuộc xứ Đoài.. Đền Và là một trong bốn đền thờ chính của Tản Viên Sơn Thánh (Tứ Cung), cùng với đền Thượng, đền Trung và đền Hạ.
Đền Và có mấy bàn thờ?
3 ban thờ chính.
- Hậu Cung — Nơi đặt tượng thờ chính của Đức Thánh Tản Viên Sơn.
- Trung Cung — Nơi thờ các vị quan văn, quan võ, tả ban, hữu ban.
- Tiền Tế — Nơi đặt hương án, mâm lễ vật của du khách và nhân dân.
Lễ hội chính của Đền Và vào thời điểm nào?
15 tháng Giêng âm lịch hàng năm — Lễ hội Đền Và, còn gọi là Lễ hội Tản Viên Sơn Thánh, là một trong những lễ hội lớn nhất vùng xứ Đoài, với nghi thức rước kiệu và các trò diễn dân gian truyền thống.
Kinh nghiệm hành lễ
Cách sắm lễ: Lễ vật thường bao gồm hương, hoa tươi (hoa sen, hoa cúc), quả tươi (ngũ quả), oản, xôi, chè, trầu cau, rượu, nước sạch. Tùy tâm có thể sắm thêm các lễ mặn như gà luộc, giò chả (nếu đền có ban thờ mặn). Lễ vật nên được chuẩn bị tươm tất, sạch sẽ, thể hiện lòng thành kính.
Cách dâng lễ: Sau khi sắm lễ, đặt lễ vật lên các ban thờ theo thứ tự từ ngoài vào trong (Tiền tế, Trung cung, Hậu cung). Thắp hương và vái lạy theo nghi thức truyền thống. Khi khấn, nên đọc bài văn khấn hoặc thành tâm cầu nguyện những điều tốt đẹp cho bản thân và gia đình. Sau khi khấn xong, chờ hương cháy hết một nửa hoặc một phần ba thì có thể hóa vàng mã (nếu có) và hạ lễ.
Cách hạ lễ: Sau khi hương tàn, lễ vật được hạ xuống. Các lễ vật như hoa quả, oản, xôi, chè có thể mang về thụ lộc (chia sẻ cho gia đình và bạn bè). Vàng mã được hóa tại nơi quy định của đền. Lưu ý giữ gìn vệ sinh chung và trật tự nơi thờ tự.
Văn khấn tham khảo
Văn khấn tham khảo chung theo loại hình tín ngưỡng, không phải văn bản chính thức của di tích.
Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần) Con lạy chín phương Trời, mười phương Chư Phật, Chư Phật mười phương. Con lạy Hoàng Thiên Hậu Thổ chư vị Tôn thần. Con lạy ngài Đông Trù Tư Mệnh Táo phủ Thần quân. Con lạy các ngài Ngũ phương Ngũ đế, Ngũ nhạc Ngũ linh, Nhị thập bát tú, Thập nhị Nguyên thần. Con lạy Thành Hoàng bản cảnh, chư vị Đại vương. Con lạy Ngài Bản xứ Thần linh Thổ địa, Ngài Bản gia Táo quân, Long Mạch, Tài Thần. Con lạy các vị Tiền chủ, Hậu chủ, cùng chư vị Hương linh, Cô hồn, Liệt sĩ tại đền. Con lạy Đức Thánh Tản Viên Sơn, vị thần cai quản vùng đất này, ban phúc lành cho muôn dân. Đệ tử con là: [Tên của bạn] Ngụ tại: [Địa chỉ của bạn] Hôm nay là ngày: [Ngày, tháng, năm âm lịch] Chúng con thành tâm về đền [Tên đền] dâng nén hương thơm, lễ vật bạc lòng, kính cáo chư vị Tôn thần, Đức Thánh Tản Viên Sơn, xin được phù hộ độ trì cho gia đình con được bình an, mạnh khỏe, công việc hanh thông, vạn sự tốt lành. Kính xin các Ngài chứng giám lòng thành, thụ hưởng lễ vật. Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần)
Thông tin tổng quan
Đền Và là một trong 'Tứ cung' của xứ Đoài, thờ Đức Thánh Tản Viên Sơn, vị thần đứng đầu trong Tứ Bất Tử của tín ngưỡng dân gian Việt Nam. Đền có giá trị lịch sử, văn hóa và kiến trúc đặc sắc, thể hiện nghệ thuật chạm khắc gỗ tinh xảo thời Lê Trung Hưng. Đền đã được xếp hạng Di tích lịch sử văn hóa cấp Quốc gia đặc biệt.
Năm khởi dựng: Chưa xác định rõ năm khởi dựng chính xác, nhưng đền có lịch sử lâu đời, được trùng tu và xây dựng lại qua nhiều thời kỳ, đặc biệt là vào thời Lê Trung Hưng.
Kiến trúc: Kiến trúc đền mang đậm phong cách truyền thống Việt Nam, với các công trình chính như Nghi Môn, Tả Mạc, Hữu Mạc, Tiền Tế, Trung Cung và Hậu Cung. Các chi tiết chạm khắc gỗ tại đền rất tinh xảo, thể hiện các đề tài tứ linh, tứ quý, hoa lá, mây trời...
Xếp hạng di tích: Di tích lịch sử văn hóa cấp Quốc gia đặc biệt