Đền Vân Mẫu (Đền Mẫu Tam Giang)
Đền · Thành phố Bắc Ninh
Nội dung tổng quan bên dưới đang chờ biên tập viên kiểm chứng lại với nguồn xác thực — tham khảo, chưa đảm bảo chính xác 100%.
Đền Vân Mẫu (còn gọi là Đền Mẫu Tam Giang) tọa lạc tại khu Vân Mẫu, phường Vân Dương, thành phố Bắc Ninh. Đền là nơi phụng thờ Đức Thánh Mẫu – thân mẫu của nhị vị anh hùng Trương Hống và Trương Hát, hai danh tướng thời Triệu Việt Vương được dân gian tôn phong là Đức Thánh Tam Giang cai quản lưu vực sông Cầu. Ngôi đền là trung tâm sinh hoạt tín ngưỡng quan trọng của nhân dân địa phương, đại diện cho nét đẹp văn hóa tôn vinh công lao dưỡng dục sinh thành trong hệ thống tín ngưỡng dân gian vùng Kinh Bắc.
Đền Vân Mẫu (Đền Mẫu Tam Giang) ở đâu?
Thành phố Bắc Ninh, Thành phố Bắc Ninh.
Tọa độ: 21.1658934, 106.0923289
Đền nằm tại khu Vân Mẫu, phường Vân Dương, thành phố Bắc Ninh. Từ trung tâm thành phố Bắc Ninh (khu vực Tượng đài Lý Thái Tổ), di chuyển theo hướng Đông Nam qua đường Trần Hưng Đạo hoặc Quốc lộ 18 khoảng 4 - 5 km (khoảng 10-15 phút di chuyển). Tuyến đường bằng phẳng, ô tô và xe máy đều tiếp cận thuận tiện.
Đền Vân Mẫu (Đền Mẫu Tam Giang) thờ ai?
- Đức Thánh Mẫu Tam Giang (Trương Mẫu / Phùng phu nhân) — Thần chủ. Thân mẫu của nhị vị tướng quân Trương Hống và Trương Hát (Đức Thánh Tam Giang) - hai danh tướng phò tá Triệu Việt Vương đánh đuổi giặc Lương vào thế kỷ VI.
Đền Vân Mẫu (Đền Mẫu Tam Giang) có mấy bàn thờ?
2 ban thờ chính.
- Ban Tiền tế / Công đồng — Nơi dâng lễ chung khi bước vào đền.
- Ban Thượng điện / Hậu cung — Nơi đặt khám thờ và tượng thờ Đức Thánh Mẫu Tam Giang.
Lễ hội chính của Đền Vân Mẫu (Đền Mẫu Tam Giang) vào thời điểm nào?
Tháng 4 âm lịch (trọng hội từ 10 đến 15 tháng 4) — Lễ hội truyền thống đền Vân Mẫu gắn liền với các nghi thức tế lễ, rước kiệu tri ân công đức của Thánh Mẫu Tam Giang - người sinh thành nhị vị anh hùng Trương Hống, Trương Hát.
Kinh nghiệm hành lễ
Cách sắm lễ: Lễ vật dâng Thánh Mẫu thông thường là lễ chay gồm hương hoa, trà quả, bánh oản, trầu cau, phẩm oản đỏ. Nếu chuẩn bị lễ mặn (xôi, gà luộc, thịt lợn) thì chỉ dâng tại ban ngoài, tuyệt đối không đặt đồ mặn vào khu vực hậu cung cấm đàn.
Cách dâng lễ: Xếp lễ vật gọn gàng, trang nghiêm tại ban ngoài; thắp hương và hành lễ từ ban Công đồng trước, sau đó khấn vái bái vọng vào Hậu cung Thánh Mẫu. Giữ trang phục kín đáo, lịch sự, tránh to tiếng ồn ào nơi thờ tự.
Cách hạ lễ: Chờ tàn hết tuần hương, vái ba vái xin hạ lễ. Tiền vàng mã mang đến khu vực lò hóa sớ riêng của đền để hóa; đồ lễ mang về chia sẻ lộc cho gia đình thụ hưởng, giữ gìn vệ sinh chung quanh di tích.
Văn khấn tham khảo
Văn khấn tham khảo chung theo loại hình tín ngưỡng, không phải văn bản chính thức của di tích.
Nam mô A Di Đà Phật (3 lần). Con kính lạy Chín phương Trời, Mười phương Chư Phật, Chư Phật Mười phương. Con kính lạy Đức Thánh Mẫu Tam Giang uy nghi hiển hách, ngự tiền chứng giám. Hôm nay là ngày... tháng... năm... (Âm lịch). Tín chủ con là:... Ngụ tại:... Thành tâm sắm sửa hương hoa lễ vật, kim ngân quả phẩm, dâng lên trước án. Kính cẩn tâu trình đức Thánh Mẫu che chở phù hộ cho gia đạo bình an, mạnh khỏe, sở cầu tất ứng, sở nguyện tòng tâm, vạn sự hanh thông thuận lợi. Chúng con lễ bạc tâm thành, trước án kính lễ, cúi xin chứng giám gia ân phù trì. Nam mô A Di Đà Phật (3 lần).
Thông tin tổng quan
Đền Vân Mẫu là di tích gắn liền với tín ngưỡng thờ Mẫu bản địa và cụm di tích thờ nhị vị Thành hoàng Trương Hống - Trương Hát dọc lưu vực sông Cầu (sông Tam Giang). Di tích thể hiện truyền thống đạo lý 'uống nước nhớ nguồn', tôn vinh người phụ nữ sinh thành các vị anh hùng dân tộc trong lịch sử chống ngoại xâm thời kỳ đầu lập quốc.
Năm khởi dựng: Chưa xác định niên đại khởi dựng ban đầu
Kiến trúc: Kiến trúc mang đậm nét văn hóa truyền thống vùng Kinh Bắc với hệ thống khung gỗ lim, mái ngói mũi hài, hoa văn chạm khắc hình rồng, mây và hoa lá cách điệu.
Xếp hạng di tích: Di tích lịch sử - văn hóa cấp tỉnh/quốc gia (thuộc cụm di tích lịch sử vùng lưu vực sông Cầu tại Bắc Ninh)