Di tích Nhà đày Buôn Ma Thuột
Di tích lịch sử · Tỉnh Đắk Lắk
Nội dung tổng quan bên dưới đang chờ biên tập viên kiểm chứng lại với nguồn xác thực — tham khảo, chưa đảm bảo chính xác 100%.
Nhà đày Buôn Ma Thuột (tại số 18 Tán Thuật, TP. Buôn Ma Thuột, tỉnh Đắk Lắk) được thực dân Pháp xây dựng từ năm 1930 để giam giữ các chiến sĩ cách mạng và tù chính trị chịu mức án nặng ở Trung Kỳ. Nơi đây từng giam giữ nhiều lãnh đạo tiền bối như Phan Đăng Lưu, Hồ Tùng Mậu, Nguyễn Chí Thanh, Tố Hữu, Trần Hữu Dực; cũng là nơi thành lập Chi bộ Đảng đầu tiên của tỉnh Đắk Lắk (cuối năm 1940). Hiện nay, di tích được xếp hạng Di tích quốc gia đặc biệt, lưu giữ nguyên vẹn cấu trúc tường bao, vọng gác, dãy lao tập thể và xà lim, phục vụ công chúng nghiên cứu và tưởng niệm lịch sử đấu tranh cách mạng giải phóng dân tộc.
Di tích Nhà đày Buôn Ma Thuột ở đâu?
Tại Tỉnh Đắk Lắk.
Tọa độ: 12.6768364, 108.0471563
Di tích nằm tại số 18 đường Tán Thuật, phường Tự An, thành phố Buôn Ma Thuột, tỉnh Đắk Lắk; cách Ngã sáu Buôn Ma Thuột (trung tâm thành phố) khoảng 1,5 km về hướng đông nam. Du khách có thể dễ dàng di chuyển bằng xe máy, ô tô cá nhân hoặc taxi trong khoảng 5-10 phút theo trục đường Đinh Tiên Hoàng rẽ vào Tán Thuật.
Nhân vật lịch sử liên quan
- Hồ Tùng Mậu — Chiến sĩ cách mạng tiền bối. Bị thực dân Pháp giam giữ tại Nhà đày Buôn Ma Thuột trong giai đoạn thập niên 1930.
- Phan Đăng Lưu — Nhà hoạt động cách mạng kiên trung. Bị giam cầm tại nhà đày và tham gia lãnh đạo các cuộc đấu tranh đòi quyền dân sinh của tù nhân.
- Nguyễn Chí Thanh — Tù chính trị, sau là Đại tướng Quân đội nhân dân Việt Nam. Bị thực dân Pháp bắt và đày lên Buôn Ma Thuột vào năm 1941, tiếp tục tham gia hoạt động bí mật trong tù.
- Trần Hữu Dực — Tù chính trị, Bí thư Chi bộ đầu tiên tại Nhà đày. Người tham gia thành lập và phụ trách Chi bộ Cộng sản trong lòng Nhà đày Buôn Ma Thuột vào cuối năm 1940.
- Tố Hữu — Tù chính trị, nhà thơ cách mạng. Bị đày lên Nhà đày Buôn Ma Thuột năm 1941 trước khi cùng đồng đội tổ chức vượt ngục năm 1942.
Sự kiện lịch sử gắn với Di tích Nhà đày Buôn Ma Thuột
Giai đoạn 1930–1931, thực dân Pháp xây dựng Nhà đày Buôn Ma Thuột nhằm đày ải và cách ly các chiến sĩ cộng sản sau phong trào Xô Viết Nghệ Tĩnh. Cuối năm 1940, một Chi bộ Đảng Cộng sản được thành lập bí mật ngay trong nhà đày, biến nơi giam cầm thành trường học chính trị và gieo mầm cách mạng tại vùng đất Tây Nguyên. Trong suốt thời kỳ Pháp thuộc đến kháng chiến chống Mỹ (khi nơi đây được đổi thành Trung tâm Cải huấn), nhiều cuộc đấu tranh tuyệt thực, vượt ngục và phản đối chế độ lao tù hà khắc đã liên tục diễn ra.
Ý nghĩa tưởng niệm
Tưởng niệm các chiến sĩ cách mạng, tù chính trị và đồng bào yêu nước đã bị giam cầm, tra tấn, hy sinh trong các thời kỳ kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ.
Thông tin tham quan
Mở cửa đón khách tham quan các ngày trong tuần (sáng từ 7h00 đến 11h00, chiều từ 13h30 đến 17h00). Giá vé vào cửa khoảng 10.000 – 20.000 VNĐ/người (có chính sách miễn/giảm cho học sinh, sinh viên và người có công). Du khách cần mặc trang phục lịch sự, không hút thuốc, không tự ý sờ vào hiện vật hoặc viết vẽ lên các bức tường di tích.
Thông tin tổng quan
Minh chứng lịch sử phản ánh tội ác của chế độ thực dân - đế quốc; đồng thời là biểu tượng cho ý chí kiên cường, bất khuất của những người tù cộng sản và là cái nôi hình thành tổ chức Đảng đầu tiên của Đảng bộ tỉnh Đắk Lắk.
Năm khởi dựng: 1930
Kiến trúc: Khuôn viên có diện tích gần 2 ha, bao bọc bởi tường gạch đá kiên cố cao khoảng 4m, phía trên có hàng rào thép gai và 4 vọng gác quan sát ở 4 góc. Mặt bằng bên trong chia thành các phân khu nghiêm ngặt gồm 6 dãy nhà lao tập thể, khu xà lim giam biệt lập cùm chân bằng sắt, khu bệnh xá, nhà bếp, sân tập trung và khu làm việc của cai ngục.
Xếp hạng di tích: Xếp hạng Di tích lịch sử quốc gia theo Quyết định số 821-QĐ/VH ngày 10/7/1980 của Bộ Văn hóa - Thông tin; được Thủ tướng Chính phủ xếp hạng Di tích quốc gia đặc biệt theo Quyết định số 1820/QĐ-TTg ngày 24/12/2018.