Đình làng Tam Sơn
Đình · Thành phố Bắc Ninh
Nội dung tổng quan bên dưới đang chờ biên tập viên kiểm chứng lại với nguồn xác thực — tham khảo, chưa đảm bảo chính xác 100%.
Đình làng Tam Sơn tọa lạc tại phường Tam Sơn, thành phố Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh, là công trình tín ngưỡng tiêu biểu của vùng đất khoa bảng Kinh Bắc. Đình phụng thờ Thành hoàng bảo trợ cho dân làng cùng phối thờ các bậc tiền nhân tiên hiền. Hằng năm, lễ hội làng Tam Sơn diễn ra sôi nổi vào dịp 12 tháng Giêng âm lịch, thu hút đông đảo nhân dân và du khách thập phương về chiêm bái, tưởng nhớ cội nguồn.
Đình làng Tam Sơn ở đâu?
Phố Ngô Thầm, Thành phố Từ Sơn, Thành phố Bắc Ninh.
Tọa độ: 21.1474356, 105.976983
Đình Tam Sơn nằm tại phường Tam Sơn, thành phố Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh; cách trung tâm thành phố Bắc Ninh khoảng 12 km về phía Tây Nam và cách trung tâm Hà Nội khoảng 22 km về phía Đông Bắc. Du khách có thể di chuyển bằng ô tô, xe máy theo tuyến Quốc lộ 1A cũ (ĐT295B), qua trung tâm Từ Sơn rồi rẽ vào đường Ngô Thầm hướng về làng Tam Sơn.
Đình làng Tam Sơn thờ ai?
- Các vị Thành hoàng làng Tam Sơn — Thành hoàng bảo trợ cộng đồng làng xã. Theo truyền thống tín ngưỡng địa phương, đình thờ các vị thần bảo hộ cư dân làng và phối thờ các bậc tiền nhân, khoa bảng của vùng đất Tam Sơn.
Đình làng Tam Sơn có mấy bàn thờ?
3 ban thờ chính.
- Ban Chính điện (Thượng điện) — Nơi an vị long ngai, bài vị của các vị Thành hoàng làng
- Ban Tả vu - Hữu vu / Tả hữu ban — Thờ các vị thần phối hưởng, công thần và tiền bối làng xã
- Ban Hậu thần / Tiên hiền — Thờ hậu thần và các bậc tiên hiền có công xây dựng làng xóm, phát triển truyền thống hiếu học
Lễ hội chính của Đình làng Tam Sơn vào thời điểm nào?
12 tháng Giêng — Lễ hội truyền thống làng Tam Sơn diễn ra từ ngày mùng 10 đến ngày 13 tháng Giêng âm lịch, chính hội vào ngày 12 với các nghi thức tế lễ thần hoàng, rước kiệu truyền thống và các trò chơi dân gian tiêu biểu vùng Kinh Bắc.
Kinh nghiệm hành lễ
Cách sắm lễ: Lễ vật thông thường gồm hương, đăng, hoa tươi, quả phẩm, trầu cau, nước sạch, xôi chè hoặc mâm cỗ mặn theo phong tục địa phương khi tế lễ truyền thống. Tránh dâng đồ giả cúng tế tâm linh.
Cách dâng lễ: Thắp hương tại ban công đồng/tiền tế trước khi vào dâng lễ tại Ban Chính điện, sau đó bái lễ các ban phối thờ hai bên tả hữu. Giữ trang phục trang nghiêm, đi nhẹ nói khẽ trong khuôn viên đình.
Cách hạ lễ: Chờ tàn tuần nhang mới làm lễ bái tạ, hạ lễ và xin lộc mang về; hóa vàng mã đúng nơi quy định.
Văn khấn tham khảo
Văn khấn tham khảo chung theo loại hình tín ngưỡng, không phải văn bản chính thức của di tích.
Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần) - Con lạy chín phương Trời, mười phương Chư Phật, Chư Phật mười phương. - Con kính lạy Hoàng thiên Hậu Thổ chư vị Tôn thần. - Con kính lạy ngài Đương niên Thiên quan, ngài Bản cảnh Thành hoàng Chư vị Đại Vương, ngài Bản xứ Thần linh Thổ địa. Tín chủ (chúng) con là: ... Ngụ tại: ... Hôm nay là ngày ... tháng ... năm ... Tín chủ con thành tâm sắm sửa hương hoa, phẩm vật, lễ nghi bày trước án tiền. Kính cẩn tâu trình các đấng Tôn thần, Bản cảnh Thành hoàng chứng giám lòng thành, thụ hưởng lễ vật. Cúi xin chư vị Thần linh phù hộ độ trì cho toàn gia an khang thịnh vượng, gia đạo hưng long, sở cầu như ý, sở nguyện tòng tâm. Dãi tấm lòng thành, cúi xin chứng giám. Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần)
Thông tin tổng quan
Đình Tam Sơn là trung tâm sinh hoạt tín ngưỡng, văn hóa của làng Tam Sơn - vùng đất nổi tiếng vùng Kinh Bắc về truyền thống hiếu học và khoa bảng, là nơi lưu giữ nhiều giá trị kiến trúc, điêu khắc gỗ cổ truyền và tư liệu Hán Nôm.
Năm khởi dựng: Thời Lê Trung hưng (trùng tu lớn thời Nguyễn)
Kiến trúc: Kiến trúc mang phong cách truyền thống vùng đồng bằng Bắc Bộ với kết cấu khung gỗ lim, mái ngói mũi hài, các vì kèo chạm khắc hoa văn rồng, mây, hoa lá theo phong cách nghệ thuật thời Lê - Nguyễn.
Xếp hạng di tích: Nằm trong quần thể di tích lịch sử - văn hóa làng Tam Sơn được Nhà nước xếp hạng di tích cấp quốc gia.