Đình Phú Nhuận
Đình · Thành phố Hồ Chí Minh
Nội dung tổng quan bên dưới đang chờ biên tập viên kiểm chứng lại với nguồn xác thực — tham khảo, chưa đảm bảo chính xác 100%.
Đình Phú Nhuận tọa lạc tại số 18 đường Mai Văn Ngọc, Phường 10, quận Phú Nhuận, TP.HCM, là ngôi đình cổ được hình thành từ đầu thế kỷ XIX gắn liền với quá trình khai phá vùng đất Gia Định. Đình thờ Thành hoàng Bổn cảnh (được vua Tự Đức ban sắc phong năm 1852), Tả quân Lê Văn Duyệt cùng các bậc Tiền hiền, Hậu hiền. Nơi đây bảo lưu kiến trúc đình làng Nam Bộ đặc sắc với hệ khung gỗ và nghệ thuật chạm khắc tinh mỹ, đã được xếp hạng Di tích Kiến trúc Nghệ thuật cấp Quốc gia vào năm 1997. Hằng năm, lễ hội Kỳ yên được tổ chức trang trọng vào ngày 16 - 18 tháng Giêng âm lịch.
Đình Phú Nhuận ở đâu?
Tại Thành phố Hồ Chí Minh.
Tọa độ: 10.7954324, 106.6737384
Đình tọa lạc tại số 18 đường Mai Văn Ngọc, Phường 10, quận Phú Nhuận, Thành phố Hồ Chí Minh. Từ khu vực trung tâm Quận 1 (khu vực chợ Bến Thành), di chuyển theo trục đường Nam Kỳ Khởi Nghĩa - Nguyễn Văn Trỗi khoảng 4,5 km (mất khoảng 15-20 phút đi xe máy hoặc ô tô), rẽ vào đường Huỳnh Văn Bánh hoặc Trần Huy Liệu để đến đường Mai Văn Ngọc. Vị trí rất thuận tiện tiếp cận bằng phương tiện cá nhân hoặc xe buýt.
Đình Phú Nhuận thờ ai?
- Thành hoàng Bổn cảnh — Thần chủ của làng Phú Nhuận. Được vua Tự Đức phong sắc vào năm Tự Đức ngũ niên (1852).
- Tả quân Lê Văn Duyệt — Danh thần triều Nguyễn. Được phối thờ trang trọng tại đình do có công lao to lớn với vùng đất Gia Định xưa.
- Bạch Mã Thái Giám — Thần bảo hộ dân gian. Phối thờ theo tín ngưỡng đình làng Nam Bộ.
- Tiền hiền, Hậu hiền — Các bậc tiền nhân khai hoang, lập ấp và quyên cúng đình. Được phối tự hai bên tả hữu chánh điện.
Đình Phú Nhuận có mấy bàn thờ?
5 ban thờ chính.
- Ban Thần Thành hoàng — Nằm ở vị trí trung tâm của chánh điện, nơi đặt sắc phong và long ngai, bài vị Thần Thành hoàng Bổn cảnh.
- Ban Tả quân Lê Văn Duyệt — Đặt trong gian chánh điện để tưởng nhớ công đức Đức Thượng công.
- Ban Tả ban - Hữu ban liệt vị — Nằm hai bên ban Thần chính trong chánh điện, phụng tự các vị quan viên, thần linh hỗ trợ cai quản.
- Ban Tiền hiền - Hậu hiền — Bố trí ở phía sau hoặc hai bên gian thờ chính, thờ phụng các bậc tiền bối khai phá đất đai lập làng.
- Ban Bà Chúa Xứ / Ngũ Hành Nương Nương — Khu vực thờ các nữ thần bảo hộ mùa màng, đời sống theo tín ngưỡng dân gian Nam Bộ.
Lễ hội chính của Đình Phú Nhuận vào thời điểm nào?
Ngày 16 đến ngày 18 tháng Giêng âm lịch — Đại lễ Kỳ yên đình Phú Nhuận diễn ra với đầy đủ các nghi thức truyền thống như lễ Tế Tiền hiền - Hậu hiền, lễ Tế Thần, hát bội tuồng cổ phục vụ nhân dân cầu mưa thuận gió hòa, quốc thái dân an.
Kinh nghiệm hành lễ
Cách sắm lễ: Lễ vật dâng Thành hoàng và chư thần thường bao gồm hương, hoa tươi (cúc, huệ), trầu cau, trà, rượu, trái cây ngũ quả, bánh mứt, nến/đèn cầy. Vào các dịp tế lễ lớn có thể dâng lễ mặn như heo quay, gà luộc, xôi nếp.
Cách dâng lễ: Trang phục lịch sự, kín đáo khi bước vào chốn tôn nghiêm. Đặt lễ tại bàn tiếp nhận lễ phẩm hoặc bàn thờ trước chánh điện; thắp hương tuần tự từ ngoài vào trong: Tiền điện/Võ ca, Chánh điện (bàn Thần Thành hoàng trước, sau đó đến Tả ban, Hữu ban, Tiền hiền, Hậu hiền). Giữ thái độ trang nghiêm, không nói chuyện lớn tiếng.
Cách hạ lễ: Chờ tàn hết tuần hương, người hành lễ tiến hành bái tạ chư thần rồi mới xin phép hạ lễ vật. Giấy tiền vàng bạc (nếu có chuẩn bị) đem hóa tại lò hóa vàng của đình, không tùy tiện vứt rác.
Văn khấn tham khảo
Văn khấn tham khảo chung theo loại hình tín ngưỡng, không phải văn bản chính thức của di tích.
Nam mô A Di Đà Phật (3 lần). Con kính lạy Hoàng thiên Hậu thổ chư vị Tôn thần. Con kính lạy ngài Bản cảnh Thành hoàng chư vị Đại Vương. Con kính lạy các ngài Tả ban, Hữu ban, chư vị Tôn thần cai quản nơi này. Con kính lạy các bậc Tiền hiền, Hậu hiền, chư vị tiền bối có công khai hoang lập ấp. Hôm nay là ngày... tháng... năm... Tín chủ con là:... Ngụ tại:... Thành tâm sắm sửa hương hoa, trà quả, lễ vật dâng lên trước án. Kính cáo chư vị Tôn thần giáng lâm trước án chứng giám lòng thành, thụ hưởng lễ vật. Cầu xin Thành hoàng Tôn thần phù hộ độ trì cho gia đạo bình an, khang thái, công việc hanh thông, mùa màng tươi tốt, xóm làng thuận hòa. Giải trừ tai ách, ban lộc ban tài, sở cầu như ý, sở nguyện tòng tâm. Chúng con lễ bạc tâm thành, trước án kính lễ, cúi xin chứng giám. Nam mô A Di Đà Phật (3 lần).
Thông tin tổng quan
Đình Phú Nhuận là trung tâm sinh hoạt tín ngưỡng dân gian tiêu biểu của cư dân vùng đất Gia Định xưa, lưu giữ nhiều giá trị về lịch sử khai hoang lập làng và nghệ thuật chạm khắc gỗ cổ truyền Nam Bộ thế kỷ XIX.
Năm khởi dựng: Đầu thế kỷ XIX (khoảng năm 1818 hoặc trước đó)
Kiến trúc: Kiến trúc dạng quần thể chữ Tam truyền thống Nam Bộ, gồm ba nếp nhà liền kề: Võ ca, Tiền điện và Chánh điện, mái lợp ngói âm dương, bờ nóc trang trí lưỡng long tranh châu bằng gốm men màu. Khung chịu lực bằng gỗ quý với hàng cột cái lớn, hệ thống hoành phi, bao lam chạm trổ hoa văn tinh xảo đề tài tứ linh, hoa điểu.
Xếp hạng di tích: Di tích Kiến trúc Nghệ thuật cấp Quốc gia theo Quyết định số 398-QĐ/BT ngày 15/02/1997 của Bộ Văn hóa - Thông tin.