Đình Thị Cấm
Đình · Thành phố Hà Nội
Nội dung tổng quan bên dưới đang chờ biên tập viên kiểm chứng lại với nguồn xác thực — tham khảo, chưa đảm bảo chính xác 100%.
Đình Thị Cấm (phường Xuân Phương, quận Nam Từ Liêm, Hà Nội) là di tích lịch sử - văn hóa phụng thờ Tướng quân Phan Tây Nhạc và phu nhân Hoa Dung công chúa. Di tích gắn liền với Lễ hội thổi cơm thi mùng 8 tháng Giêng - một Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia tiêu biểu tái hiện ký ức lịch sử khao quân thời Hùng Vương.
Đình Thị Cấm ở đâu?
Tại Thành phố Hà Nội.
Tọa độ: 21.0350945, 105.7496563
Đình nằm tại làng Thị Cấm, phường Xuân Phương, quận Nam Từ Liêm, Hà Nội; cách trung tâm hồ Hoàn Kiếm khoảng 13 km về phía Tây. Du khách có thể di chuyển bằng ô tô, xe máy theo trục đường Cầu Giấy - Xuân Thủy - Cầu Diễn rồi rẽ vào đường Phúc Diễn/Xuân Phương, hoặc sử dụng các tuyến xe buýt chạy qua khu vực đường Phúc Diễn (tuyến 50, 57).
Đình Thị Cấm thờ ai?
- Phan Tây Nhạc Đại vương — Thành hoàng làng. Tướng lĩnh thời Vua Hùng thứ 18, có công cùng Nhân dân đánh dẹp quân Thục bảo vệ đất nước.
- Hoa Dung Công chúa — Thành hoàng làng (phu nhân tướng Phan Tây Nhạc). Tương truyền bà theo chồng giúp việc quân lương, chăm sóc đời sống binh sĩ và truyền dạy nghề cho dân làng.
Đình Thị Cấm có mấy bàn thờ?
3 ban thờ chính.
- Ban Tiền tế / Công đồng — Nơi thực hiện nghi thức tế lễ chung của làng, đặt tại tòa Tiền tế.
- Ban Chính điện / Hậu cung — Nơi đặt ngai thờ, bài vị và tượng đức Thành hoàng Phan Tây Nhạc cùng phu nhân Hoa Dung.
- Ban Tả vu - Hữu vu / Hậu thần — Nơi thờ các bậc tiền hiền, hậu hiền, người có công đóng góp cho làng và xây dựng đình.
Lễ hội chính của Đình Thị Cấm vào thời điểm nào?
Mùng 8 tháng Giêng — Lễ hội truyền thống làng Thị Cấm nổi tiếng với Hội thi thổi cơm thi (chạy lấy nước, kéo lửa tạo than, nấu cơm, chấm xôi). Lễ hội đã được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch ghi danh là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia năm 2021.
Kinh nghiệm hành lễ
Cách sắm lễ: Lễ vật thông thường gồm hương, hoa tươi, quả ngọt, trầu cau, xôi, chè hoặc thịt luộc, rượu trắng. Vào dịp hội chính, dân làng chuẩn bị các cỗ chay, cỗ mặn theo quy định tế lễ cổ truyền.
Cách dâng lễ: Dâng lễ tại bàn thờ Tiền tế trước, khấn cáo Thần linh bản thổ và Thành hoàng, sau đó chiêm bái Hậu cung (nếu được phép vào) và các ban thờ phối hưởng phụ cận.
Cách hạ lễ: Chờ tàn tuần hương mới tiến hành lễ tạ, hạ lễ và thụ lộc; tiền vàng hóa tại lò hóa vàng theo quy định giữ gìn vệ sinh và phòng chống cháy nổ.
Văn khấn tham khảo
Văn khấn tham khảo chung theo loại hình tín ngưỡng, không phải văn bản chính thức của di tích.
Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần) Con kính lạy chín phương Trời, mười phương Chư Phật, Chư Phật mười phương. Con kính lạy Hoàng thiên Hậu Thổ chư vị Tôn thần. Con kính lạy ngài Đương niên Thiên quan Chí đức Tôn thần, ngài Bản cảnh Thành hoàng tôn thần chư vị đại vương. Tín chủ con là: ... Ngụ tại: ... Hôm nay là ngày ... tháng ... năm ... Tín chủ con thành tâm sắm sửa hương hoa lễ vật, kính dâng trước án. Kính mời ngài Bản cảnh Thành hoàng tôn thần giáng lâm trước án chứng giám lòng thành, thụ hưởng lễ vật. Cúi xin chư vị thần linh phù hộ độ trì cho gia quyến chúng con an khang thịnh vượng, công việc hanh thông, vạn sự cát tường, sở cầu như ý. Chúng con lễ bạc tâm thành, trước án kính lễ, cúi xin chứng giám. Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần)
Thông tin tổng quan
Đình là trung tâm tín ngưỡng, sinh hoạt cộng đồng của làng Thị Cấm, nơi lưu giữ tập tục thi kéo lửa thổi cơm khao quân độc đáo gắn liền với lịch sử giữ nước thời cổ đại.
Năm khởi dựng: Chưa xác định chính xác năm khởi dựng ban đầu; công trình hiện hữu mang dấu ấn trùng tu thời Nguyễn (thế kỷ XIX - XX).
Kiến trúc: Đình mang phong cách kiến trúc thời Nguyễn với bố cục mặt bằng hình chữ Đinh (hoặc chữ Công), gồm Nghi môn, sân đình, Đại bái và Hậu cung. Khung kết cấu bằng gỗ lim, chạm khắc các đề tài tứ linh, tứ quý và hoa văn truyền thống.
Xếp hạng di tích: Đã được xếp hạng Di tích Lịch sử - Kiến trúc nghệ thuật cấp quốc gia.