Đình Trà Cổ
Đình · Thành phố Quảng Ninh
Nội dung tổng quan bên dưới đang chờ biên tập viên kiểm chứng lại với nguồn xác thực — tham khảo, chưa đảm bảo chính xác 100%.
Đình Trà Cổ tọa lạc tại phường Trà Cổ, thành phố Móng Cái, tỉnh Quảng Ninh. Được xây dựng từ thời Hậu Lê (khoảng thế kỷ 15-16), đình thờ Lục vị Tiên công có nguồn gốc từ Đồ Sơn ra khai hoang mở đất lập làng, đồng thời phối thờ Quận He Nguyễn Hữu Cầu. Công trình có kiến trúc chữ Đinh quy mô bằng gỗ lim với nghệ thuật chạm khắc hoa văn dân gian tinh xảo. Đình Trà Cổ đã được xếp hạng Di tích quốc gia đặc biệt năm 2023, mang ý nghĩa lịch sử, văn hóa và là biểu tượng chủ quyền nơi biên ải Đông Bắc.
Đình Trà Cổ ở đâu?
Tại Thành phố Quảng Ninh.
Tọa độ: 21.4770781, 108.0156757
Đình Trà Cổ nằm tại phường Trà Cổ, thành phố Móng Cái, tỉnh Quảng Ninh. Từ trung tâm thành phố Móng Cái, di chuyển theo đường Tràng Vĩ/Trần Nhân Tông hướng ra biển Trà Cổ khoảng 8-9 km (khoảng 15-20 phút đi ô tô, xe máy hoặc taxi). Từ trung tâm thành phố Hạ Long, cự ly khoảng 180 km dọc theo cao tốc Hạ Long - Vân Đồn - Móng Cái (khoảng 2,5 giờ lái xe).
Đình Trà Cổ thờ ai?
- Lục vị Tiên công — Thành hoàng khai sáng. Sáu vị tiền hiền người Đồ Sơn (Hải Phòng) có công di dân, khai khẩn vùng bãi bồi ven biển lập nên làng Trà Cổ xưa.
- Quận He Nguyễn Hữu Cầu — Nhân vật lịch sử được phối thờ. Thủ lĩnh cuộc khởi nghĩa nông dân thời Lê - Trịnh, được nhân dân vùng biển Đông Bắc tôn kính.
- Các vị thần biển và tiền nhân hậu hiền — Thần linh bảo trợ sông nước. Bảo trợ ngư dân đi biển đánh bắt bình an, sóng yên biển lặng.
Đình Trà Cổ có mấy bàn thờ?
4 ban thờ chính.
- Ban Tiền tế / Ngoại sảnh — Không gian đặt hương án ngoài, nơi dâng lễ chung và thực hiện các nghi thức bái lạy ban đầu.
- Hương án Trung đình / Đại đình — Nơi bài trí tự khí, bát bửu, kiệu bát cống dùng trong các dịp đại lễ tế thành hoàng.
- Ban thờ Hậu cung / Chính điện — Nơi tôn nghiêm nhất đặt long ngai, bài vị của Lục vị Tiên công và Thành hoàng làng.
- Ban Tả vu - Hữu vu (Phối thờ) — Khu vực phối thờ các bậc tiền bối, anh hùng có công với quê hương đất nước (trong đó có Quận He Nguyễn Hữu Cầu).
Lễ hội chính của Đình Trà Cổ vào thời điểm nào?
30 tháng 5 đến mùng 3 tháng 6 (chính hội ngày mùng 1 tháng 6) âm lịch — Lễ hội đình Trà Cổ với tục rước thần trên biển, hội thi rước 'Ông Voi' (những chú lợn được các 'Cai đám' chăm sóc đặc biệt để dâng tế thần linh) cầu mưa thuận gió hòa, đánh bắt thuận lợi.
Kinh nghiệm hành lễ
Cách sắm lễ: Lễ mặn (xôi, gà luộc, thịt lợn) hoặc lễ chay (hoa quả tươi, trầu cau, bánh chưng/bánh bao, trà, nước tinh khiết, hương đèn). Tránh đồ ăn sống, kiêng tiết canh. Không nên cúng tiền vàng giả quá nhiều.
Cách dâng lễ: Dâng lễ tại bàn tiền tế trước, thắp hương theo thứ tự từ ngoài vào trong nếu được phép, giữ trật tự và trang nghiêm nơi cửa đình. Không tự ý bước chân vào khu vực Hậu cung khi chưa có sự hướng dẫn của Ban quản lý.
Cách hạ lễ: Sau khi hết tuần hương, vái 3 vái xin hạ lễ. Tiền vàng (nếu có) đem hóa tại lò hóa vàng quy định; lộc dâng cúng mang về chia cho người nhà lấy phước.
Văn khấn tham khảo
Văn khấn tham khảo chung theo loại hình tín ngưỡng, không phải văn bản chính thức của di tích.
Nam mô A Di Đà Phật (3 lần). Con lạy chín phương Trời, mười phương Chư Phật, Chư Phật mười phương. Con kính lạy Đức Đương Cảnh Thành Hoàng, Lục vị Tiên công, cùng chư vị Đại Vương, Tôn thần bản xứ cai quản linh từ Trà Cổ. Tín chủ (chúng) con là: ... Ngụ tại: ... Hôm nay ngày ... tháng ... năm ..., tín chủ con thành tâm sửa biện hương hoa, lễ vật dâng lên trước án. Kính xin chư vị Thần linh giáng lâm chứng giám lòng thành, thụ hưởng lễ vật; phù hộ độ trì cho gia đạo bình an, phong điều vũ thuận, xuất hành thông suốt, công việc hanh thông, mọi sự cát tường như ý. Tín chủ con lễ bạc tâm thành, cúi xin chứng giám. Nam mô A Di Đà Phật (3 lần).
Thông tin tổng quan
Đình Trà Cổ là ngôi đình cổ bậc nhất vùng duyên hải Đông Bắc, được ví như 'cột mốc văn hóa' khẳng định chủ quyền lãnh thổ thiêng liêng nơi địa đầu Tổ quốc.
Năm khởi dựng: Khoảng thế kỷ 15 - 16 (thời Hậu Lê)
Kiến trúc: Kiến trúc theo kiểu chữ Đinh (gồm Tiền đường 5 gian 2 chái và Hậu cung 3 gian). Bộ khung gỗ lim vững chãi, chạm khắc rồng, phượng, mây lửa tinh xảo mang đậm nét phong cách nghệ thuật kiến trúc thời Lê - Nguyễn.
Xếp hạng di tích: Được xếp hạng Di tích kiến trúc nghệ thuật quốc gia năm 1974; Thủ tướng Chính phủ quyết định xếp hạng là Di tích quốc gia đặc biệt vào năm 2023.