Hội quán Hà Chương
Đền · Thành phố Hồ Chí Minh
Nội dung tổng quan bên dưới đang chờ biên tập viên kiểm chứng lại với nguồn xác thực — tham khảo, chưa đảm bảo chính xác 100%.
Hội quán Hà Chương (hay chùa Bà Hà Chương) là di tích kiến trúc nghệ thuật cấp quốc gia nằm trên đường Nguyễn Trãi, Quận 5, TP.HCM. Được dựng bởi cộng đồng người Hoa gốc phủ Chương Châu (tỉnh Phúc Kiến) từ đầu thế kỷ XIX, hội quán là nơi thờ Thiên Hậu Thánh Mẫu và các phối thần bảo trợ dân sinh. Ngôi miếu tiêu biểu cho phong cách mỹ thuật Phúc Kiến với nghệ thuật chạm khắc cột đá nguyên khối và hệ thống kết cấu gỗ tinh mỹ.
Hội quán Hà Chương ở đâu?
802, Đường Nguyễn Trãi, Thành phố Hồ Chí Minh.
Tọa độ: 10.7532032, 106.6579693
Tọa lạc tại số 802 đường Nguyễn Trãi, Quận 5 (khu Chợ Lớn), cách trung tâm Quận 1 khoảng 6 km về phía Tây Nam. Du khách có thể đến đây bằng xe buýt (các tuyến đi Chợ Lớn), ô tô hoặc xe máy trong khoảng 15–20 phút. Lưu ý đoạn đường Nguyễn Trãi trước hội quán là đường một chiều.
Hội quán Hà Chương thờ ai?
- Thiên Hậu Thánh Mẫu — Thần chủ. Vị nữ thần bảo trợ người đi biển và ngư dân, được cộng đồng người Hoa gốc Phúc Kiến suy tôn và phụng thờ trang trọng.
- Kim Huê Nương Nương (Chú Sanh Nương Nương) — Phối phối thần. Thần chủ quản việc sinh nở và chăm sóc trẻ nhỏ theo tín ngưỡng dân gian.
- Phúc Đức Chính Thần — Phối phối thần. Thần Thổ Địa/Thần Tài quản lý đất đai và bảo trợ tài lộc, bình an cho cư dân bản xứ.
Hội quán Hà Chương có mấy bàn thờ?
4 ban thờ chính.
- Ban Tiền điện / Thiên phủ — Nằm ở gian phía ngoài đón tiếp người dâng lễ, đặt lư hương lớn thờ Trời và chư thần hộ pháp.
- Chính điện - Ban thờ Thiên Hậu Thánh Mẫu — Gian trung tâm trang nghiêm, đặt tượng Thiên Hậu Thánh Mẫu cùng các thị giả ngự tại khám thờ lớn.
- Tả ban - Ban thờ Phúc Đức Chính Thần — Gian bên trái (nhìn từ ngoài vào), thờ vị thần bảo hộ đất đai, thương nghiệp.
- Hữu ban - Ban thờ Kim Huê Nương Nương — Gian bên phải, thờ vị thần chủ quản việc thai sản cùng các bài vị liên quan.
Lễ hội chính của Hội quán Hà Chương vào thời điểm nào?
23 tháng 3 âm lịch — Lễ vía Thiên Hậu Thánh Mẫu, thu hút đông đảo cộng đồng người Hoa gốc Phúc Kiến và nhân dân quanh vùng đến dâng lễ tạ ơn, dâng dầu đèn cầu an.
Kinh nghiệm hành lễ
Cách sắm lễ: Lễ vật thường gồm hoa tươi, trái cây, bánh ngọt, nhang đèn, dầu ăn cúng đèn; có thể chuẩn bị thêm tiền vàng mã truyền thống kiểu người Hoa. Không bắt buộc sắm lễ mặn.
Cách dâng lễ: Mặc trang phục lịch sự, kín đáo. Tuân theo trật tự thắp hương từ ban ngoài trời/tiền sảnh vào chính điện, sau đó tới các ban phối thờ hai bên. Khuyến khích cắm mỗi bát hương 1 hoặc 3 nén theo hướng dẫn của ban quản trị để giữ không gian thoáng đãng.
Cách hạ lễ: Chờ tàn tuần nhang, vái lạy tạ lễ trước khi lui bước. Hóa vàng mã (nếu có) đúng nơi quy định tại lò đốt ngoài sân hội quán.
Văn khấn tham khảo
Văn khấn tham khảo chung theo loại hình tín ngưỡng, không phải văn bản chính thức của di tích.
Nam mô A Di Đà Phật (3 lần). Con kính lạy Chín phương Trời, Mười phương Chư Phật, Chư Phật Mười phương. Con kính lạy Thiên Hậu Thánh Mẫu, Cửu Thiên Huyền Nữ, cùng chư vị Tôn thần cai quản nơi này. Hôm nay là ngày... tháng... năm... Tín chủ con là..., ngụ tại... Thành tâm sắm sửa hương hoa lễ vật, kính dâng trước án. Kính xin Mẫu cùng chư thần soi xét tâm thành, chứng minh công đức, gia hộ cho gia đạo bình an, tai qua nạn khỏi, công việc thuận buồm xuôi gió, sở cầu như ý, sở nguyện tòng tâm. Dãi tấm lòng thành, cúi xin chứng giám. Nam mô A Di Đà Phật (3 lần).
Thông tin tổng quan
Công trình là trung tâm tín ngưỡng và hội tụ cộng đồng của di dân người Hoa gốc phủ Chương Châu (Phúc Kiến) tại Sài Gòn xưa, lưu giữ kho tàng nghệ thuật kiến trúc, điêu khắc đá và gỗ tinh xảo bậc nhất khu vực Chợ Lớn.
Năm khởi dựng: Đầu thế kỷ XIX (trước năm 1809)
Kiến trúc: Kiến trúc kiểu miếu vũ truyền thống Phúc Kiến với mặt bằng chữ 'Tam', mái ngói âm dương võng thuyền uốn lượn trang trí gốm và phù điêu cầu kỳ. Nổi bật nhất là hàng cột đá xanh nguyên khối chạm rồng cuộn kênh bong tinh xảo cùng hệ vì kèo gỗ chạm trổ hình hoa điểu, lân phượng.
Xếp hạng di tích: Di tích kiến trúc nghệ thuật cấp quốc gia theo Quyết định số 288/QĐ-BVHTT ngày 28/12/2001 của Bộ Văn hóa - Thông tin.