Kẻ Cót
Di tích lịch sử · Thành phố Hà Nội
Nội dung tổng quan bên dưới đang chờ biên tập viên kiểm chứng lại với nguồn xác thực — tham khảo, chưa đảm bảo chính xác 100%.
Kẻ Cót là tên nôm cổ của làng Hạ Yên Quyết, nay thuộc địa phận phường Yên Hòa, quận Cầu Giấy, Hà Nội. Nằm ven sông Tô Lịch, nơi đây nổi tiếng là một trong 'tứ danh hương' đất kinh kỳ xưa với truyền thống khoa bảng rực rỡ, sản sinh nhiều danh thần qua các triều đại như Hoàng Quán Chi, Nguyễn Như Uyên. Điểm mốc trên bản đồ đại diện cho không gian lịch sử làng cổ Kẻ Cót, nơi lưu giữ nhiều di sản kiến trúc như đình làng, chùa Ngọc Quán, văn chỉ và các nhà thờ dòng họ.
Kẻ Cót ở đâu?
Tại Thành phố Hà Nội.
Tọa độ: 21.0266714, 105.7966278
Điểm tọa độ nằm tại khu vực phường Yên Hòa, quận Cầu Giấy, cách trung tâm hồ Hoàn Kiếm khoảng 7 km về phía Tây. Du khách có thể di chuyển bằng ô tô, xe máy theo trục đường Kim Mã - Cầu Giấy - Nguyễn Khang hoặc đường Trần Duy Hưng - Trung Kính, rẽ vào các ngõ phố thuộc làng Yên Hòa (làng Cót xưa). Phương tiện công cộng gồm các tuyến xe buýt chạy qua đường Nguyễn Khang, Cầu Giấy hoặc Trung Kính.
Nhân vật lịch sử liên quan
- Hoàng Quán Chi — Thái học sinh thời Trần, danh nhân khai khoa của làng. Đỗ Đệ nhất giáp tiến sĩ năm Quý Dậu (1393) đời vua Trần Thuận Tông, mở đầu cho truyền thống khoa bảng hiển hách của dòng họ Hoàng và làng Kẻ Cót.
- Nguyễn Như Uyên — Đệ nhị giáp tiến sĩ (Hoàng giáp) thời Lê sơ. Đỗ khoa Kỷ Sửu (1469) niên hiệu Quang Thuận đời vua Lê Thánh Tông, làm quan đến chức Thượng thư bộ Lại, tước Thao Quận công.
Sự kiện lịch sử gắn với Kẻ Cót
Kẻ Cót (tên chữ là Hạ Yên Quyết) là vùng đất cổ bên bờ sông Tô Lịch, từ thời phong kiến nổi tiếng trong câu ca dân gian 'Nhất Mỗ, nhì La, thứ ba Canh, Cót' về truyền thống hiếu học và khoa bảng. Làng từng ghi nhận gần 40 vị đỗ đại khoa (Tiến sĩ, Phó bảng) và cử nhân, tú tài qua các triều đại Trần, Lê, Mạc, Nguyễn.
Ý nghĩa tưởng niệm
Điểm mốc gắn với không gian văn hóa - lịch sử làng cổ Kẻ Cót (Hạ Yên Quyết), ghi nhận một trung tâm khoa bảng và làng nghề truyền thống tiêu biểu của kinh thành Thăng Long xưa.
Thông tin tham quan
Khu vực làng mở tự do trong không gian dân cư đô thị. Du khách có thể tham quan các công trình di tích phân bố trong làng (đình Cót, chùa Cót, văn chỉ họ Nguyễn, họ Hoàng) vào ban ngày, lưu ý giữ gìn trật tự và mỹ quan khu dân cư.
Thông tin tổng quan
Không gian lịch sử - văn hóa ghi dấu truyền thống khoa bảng, hiếu học tiêu biểu của vùng đất Thăng Long - Hà Nội xưa.
Năm khởi dựng: chưa xác định
Kiến trúc: Kẻ Cót là tên gọi nôm của cả một làng cổ. Trong làng hiện còn lưu giữ hệ thống di tích gồm đình Kẻ Cót (thờ Cao Sơn Đại Vương), chùa Ngọc Quán (chùa Cót), nhà thờ họ và cổng làng mang phong cách kiến trúc thời Nguyễn được bảo tồn xen lẫn nhà ở hiện đại.
Xếp hạng di tích: Các di tích cụ thể tại làng Cót (như Đình làng Cót, Chùa Cót) đã được xếp hạng Di tích Lịch sử - Kiến trúc nghệ thuật cấp quốc gia và cấp thành phố; bản thân địa danh 'Kẻ Cót' là danh xưng lịch sử của toàn bộ làng cổ.