Lăng Thoại Ngọc Hầu
Lăng tẩm · Tỉnh An Giang
Nội dung tổng quan bên dưới đang chờ biên tập viên kiểm chứng lại với nguồn xác thực — tham khảo, chưa đảm bảo chính xác 100%.
Lăng Thoại Ngọc Hầu (còn gọi là Sơn Lăng) tọa lạc tại chân núi Sam, thành phố Châu Đốc, tỉnh An Giang. Đây là nơi an nghỉ của danh tướng Nguyễn Văn Thoại cùng hai người vợ, đồng thời là đài tưởng niệm gắn liền với công cuộc đào kênh Vĩnh Tế và khai khẩn biên cương Tây Nam đầu thế kỷ XIX. Quần thể lăng tẩm giữ được nhiều nét kiến trúc truyền thống thời Nguyễn và tấm bia Vĩnh Tế Sơn quý giá, đã được xếp hạng Di tích quốc gia từ năm 1980.
Lăng Thoại Ngọc Hầu ở đâu?
Châu Đốc, Tỉnh An Giang.
Tọa độ: 10.6817805, 105.0789432
Từ trung tâm thành phố Long Xuyên, đi theo Quốc lộ 91 khoảng 60 km về hướng tây bắc đến trung tâm thành phố Châu Đốc. Tiếp tục di chuyển theo đường Tân Lộ Kiều Lương khoảng 5 km đến khu vực chân núi Sam (phường Núi Sam). Di tích nằm đối diện Miếu Bà Chúa Xứ Núi Sam. Tuyến đường bằng phẳng, phù hợp cho ô tô, xe máy và xe buýt nội tỉnh.
Nhân vật lịch sử liên quan
- Thoại Ngọc Hầu (Nguyễn Văn Thoại) — Danh tướng triều Nguyễn, Khâm sai Thống suất bảo hộ Cao Miên. Có công lao to lớn trong việc chiêu dân khai khẩn vùng đất Nam Bộ, chỉ huy đào kênh Thoại Hà và kênh Vĩnh Tế, củng cố biên giới Tây Nam.
- Châu Thị Vĩnh Tế — Chánh thất phu nhân. Được triều đình lấy tên đặt cho con kênh đào chiến lược Vĩnh Tế; an táng cạnh Thoại Ngọc Hầu.
- Trương Thị Miệt — Thứ thất phu nhân. An táng trong khuôn viên lăng mộ, bên cạnh Thoại Ngọc Hầu.
Sự kiện lịch sử gắn với Lăng Thoại Ngọc Hầu
Năm 1824, công trình đào kênh Vĩnh Tế hoàn thành. Trước khi qua đời vào năm 1829, Thoại Ngọc Hầu đã chủ trì quy hoạch và xây dựng phần lăng mộ cho gia tộc tại chân núi Sam. Năm 1828, văn bia Vĩnh Tế Sơn khắc bằng chữ Hán được dựng tại khu lăng ghi lại quá trình đào kênh và sự gian khổ của nhân dân, quân sĩ thời bấy giờ.
Ý nghĩa tưởng niệm
Công trình được xây dựng để an táng Thoại Ngọc Hầu cùng hai vị phu nhân, đồng thời ghi nhận công lao của những người đã hy sinh trong quá trình khai phá vùng đất Tây Nam và xây dựng kênh Vĩnh Tế.
Thông tin tham quan
Mở cửa tham quan hằng ngày (thường từ 07:00 đến 17:30). Không thu vé vào cổng. Du khách cần mặc trang phục lịch sự, giữ trật tự và vệ sinh chung, không chạm vào bia đá cổ hoặc leo trèo lên các phần mộ.
Thông tin tổng quan
Di tích lịch sử và kiến trúc nghệ thuật tiêu biểu cho phong cách lăng tẩm đầu thời Nguyễn tại Nam Bộ, lưu giữ tấm bia đá cổ Vĩnh Tế Sơn mang giá trị tư liệu lịch sử quan trọng về chủ quyền và công cuộc khai hoang mở đất.
Năm khởi dựng: Khoảng thập niên 1820 (hoàn thành trước năm 1829)
Kiến trúc: Kiến trúc mang phong cách thời Nguyễn với vật liệu chính là đá ong và vôi vữa cổ truyền. Quần thể gồm cổng tam quan, sân lăng, đền thờ và khu lăng mộ có tường bao bọc. Giữa khu mộ là phần mộ Thoại Ngọc Hầu, hai bên là mộ của bà Châu Thị Vĩnh Tế và bà Trương Thị Miệt. Phía trước có nhà bia bảo quản bia đá Vĩnh Tế Sơn cao hơn 2 mét.
Xếp hạng di tích: Được Bộ Văn hóa Thông tin xếp hạng Di tích Lịch sử - Kiến trúc Nghệ thuật cấp quốc gia theo Quyết định số 92-VHTT/QĐ ngày 10/07/1980.