Ông Bắc Pagoda
Chùa · Tỉnh An Giang
Nội dung tổng quan bên dưới đang chờ biên tập viên kiểm chứng lại với nguồn xác thực — tham khảo, chưa đảm bảo chính xác 100%.
Chùa Ông Bắc (tên chữ là Bắc Đế Miếu, còn gọi là Hội quán Quảng Đông) tọa lạc trên đường Phạm Hồng Thái, phường Mỹ Long, thành phố Long Xuyên, tỉnh An Giang. Ngôi miếu được khởi dựng vào cuối thế kỷ 19 bởi cộng đồng di dân người Hoa gốc Quảng Đông đến lập nghiệp tại Long Xuyên. Thần chủ được phụng thờ tại đây là Bắc Đế Trấn Vũ (Huyền Thiên Thượng Đế), bên cạnh việc phối thờ Quan Thánh Đế Quân và Thiên Hậu Thánh Mẫu. Công trình mang đậm dấu ấn kiến trúc truyền thống người Hoa với các tác phẩm điêu khắc gỗ tinh vi, mái gắn tượng gốm men Cây Mai đặc trưng và được công nhận là Di tích kiến trúc nghệ thuật cấp quốc gia từ năm 1991.
Ông Bắc Pagoda ở đâu?
Tại Tỉnh An Giang.
Tọa độ: 10.3840965, 105.4399354
Di tích tọa lạc tại đường Phạm Hồng Thái, phường Mỹ Long, trung tâm thành phố Long Xuyên, tỉnh An Giang (cũ là tỉnh lỵ). Du khách có thể di chuyển bằng ô tô, xe máy hoặc đi bộ từ khu vực Chợ Long Xuyên với khoảng cách chỉ khoảng vài trăm mét.
Ông Bắc Pagoda thờ ai?
- Bắc Đế Trấn Vũ (Huyền Thiên Thượng Đế) — Thần chủ / Vị thần bảo trợ chính. Được phụng thờ tại vị trí trung tâm của chính điện theo tín ngưỡng Đạo giáo của cộng đồng người Hoa gốc Quảng Đông.
- Thiên Hậu Thánh Mẫu — Vị thần bảo trợ sông biển, ngư dân và thương buôn. Thờ phối hưởng ở gian bên.
- Quan Thánh Đế Quân — Vị thần đại diện cho lòng trung tín, nghĩa khí và trừ tà. Thờ phối hưởng trong di tích.
Ông Bắc Pagoda có mấy bàn thờ?
4 ban thờ chính.
- Ban Tiền điện / Bàn hương án ngoại môn — Nơi tiếp đón khách hành hương dâng hương đầu tiên khi bước vào sân/tiền điện.
- Chính điện Bắc Đế Trấn Vũ — Nơi tôn trí pho tượng thần chủ Huyền Thiên Thượng Đế cùng các đồ tế khí, bài vị sơn son thếp vàng.
- Ban Thiên Hậu Thánh Mẫu — Gian phối thờ Bà Thiên Hậu ở tả/hữu điện.
- Ban Quan Thánh Đế Quân — Gian phối thờ Đức Quan Công.
Lễ hội chính của Ông Bắc Pagoda vào thời điểm nào?
Mùng 3 tháng 3 âm lịch — Lễ vía Bắc Đế Trấn Vũ (Huyền Thiên Thượng Đế), nghi lễ cúng tế truyền thống của người Hoa tại Long Xuyên, cầu cho mưa thuận gió hòa, quốc thái dân an.
Kinh nghiệm hành lễ
Cách sắm lễ: Người đi lễ thường chuẩn bị lễ chay gồm nhang đèn, hoa tươi, quả tươi (cam, táo, quýt), phẩm oản hoặc giấy tiền vàng bạc theo phong tục người Hoa. Tránh mang lễ mặn vào thẳng khu vực thờ tự nếu không có quy định riêng vào các ngày đại tế.
Cách dâng lễ: Thắp hương tại đỉnh hương tiền điện trước, sau đó lần lượt tiến vào chính điện dâng lễ lên ban Thần chủ Bắc Đế Trấn Vũ rồi sang các ban phối tự. Vái lạy trang nghiêm, giữ trật tự và hạn chế đốt vàng mã quá nhiều trong khuôn viên nội điện.
Cách hạ lễ: Sau khi hết tuần nhang, vái lạy xin phép hạ lễ, hóa sớ và giấy tiền vàng mã tại lò đốt riêng biệt của miếu. Lộc hoa quả mang về thụ lộc cho gia đình.
Văn khấn tham khảo
Văn khấn tham khảo chung theo loại hình tín ngưỡng, không phải văn bản chính thức của di tích.
Nam mô A Di Đà Phật (3 lần). Con lạy chín phương Trời, mười phương Chư Phật, Chư Phật mười phương. Con kính lạy Huyền Thiên Trấn Vũ Chân Quân (Bắc Đế Tiên Ông). Kính lạy chư vị Tôn thần cai quản bản cảnh, chư vị tiền hiền, hậu hiền. Hôm nay là ngày... tháng... năm... Tín chủ con là:... Ngụ tại:... Thành tâm sắm sửa hương hoa lễ vật, dâng lên trước án. Kính xin chư vị thần linh chứng giám lòng thành, phù hộ độ trì cho gia quyến được bình an, mạnh khỏe, gia đạo thuận hòa, công việc hanh thông, tai qua nạn khỏi. Tín chủ con lễ bạc tâm thành, cúi xin chứng giám. Nam mô A Di Đà Phật (3 lần).
Thông tin tổng quan
Chùa Ông Bắc (Bắc Đế Miếu hay Hội quán Quảng Đông) là trung tâm tín ngưỡng, sinh hoạt văn hóa quan trọng của cộng đồng người Hoa gốc Quảng Đông định cư tại Long Xuyên từ cuối thế kỷ 19, phản ánh quá trình giao lưu văn hóa Kinh - Hoa tại vùng đất An Giang.
Năm khởi dựng: Khoảng 1887 - 1892
Kiến trúc: Kiến trúc dạng chữ 'Tam' hoặc 'Quốc' truyền thống của hội quán người Hoa vùng Lưỡng Quảng; mái lợp ngói âm dương gắn tượng gốm men nhiều màu (gốm Cây Mai) thể hiện các tích truyện dân gian; hệ khung chịu lực bằng gỗ quý chạm trổ tinh xảo kết hợp tường bao gạch kiên cố.
Xếp hạng di tích: Được Bộ Văn hóa - Thông tin (nay là Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) xếp hạng Di tích kiến trúc nghệ thuật cấp quốc gia ngày 25/01/1991 (Quyết định số 152/QĐ-BT).