Thành Điện Hải
Di tích lịch sử · Thành phố Đà Nẵng
Nội dung tổng quan bên dưới đang chờ biên tập viên kiểm chứng lại với nguồn xác thực — tham khảo, chưa đảm bảo chính xác 100%.
Thành Điện Hải là pháo đài quân sự được triều Nguyễn khởi dựng từ năm 1813 và dời xây kiên cố năm 1823 theo kiến trúc Vauban ở tả ngạn sông Hàn, đóng vai trò chốt chặn phòng thủ cửa biển Đà Nẵng. Đây là tiền đồn then chốt nơi quân dân nhà Nguyễn dưới sự chỉ huy của danh tướng Nguyễn Tri Phương đánh lui nhiều đợt tấn công của liên quân Pháp - Tây Ban Nha trong giai đoạn 1858 - 1860, làm thất bại mưu đồ đánh nhanh thắng nhanh của thực dân Pháp. Di tích đã được xếp hạng Di tích Quốc gia Đặc biệt vào năm 2017 và là địa điểm lịch sử - văn hóa tiêu biểu nằm ngay trung tâm thành phố Đà Nẵng.
Thành Điện Hải ở đâu?
Tại Thành phố Đà Nẵng.
Tọa độ: 16.0763542, 108.2217691
Nằm tại số 24 đường Trần Phú, phường Thạch Thang, quận Hải Châu, thành phố Đà Nẵng (sát Trung tâm Hành chính thành phố và giáp đường Bạch Đằng/Quang Trung). Từ cầu Sông Hàn, đi về hướng tây qua đường Lê Duẩn rồi rẽ phải vào đường Trần Phú khoảng 600m là đến; thuận tiện di chuyển bằng ô tô, xe máy, xe buýt công cộng hoặc đi bộ từ trung tâm thành phố.
Nhân vật lịch sử liên quan
- Nguyễn Tri Phương — Tổng đốc quân vụ / Danh tướng chỉ huy phòng thủ. Tổng chỉ huy mặt trận Quảng Nam - Đà Nẵng (1858 - 1860), thực hiện chiến thuật vườn không nhà trống, đắp lũy bao vây, làm phá sản kế hoạch 'đánh nhanh thắng nhanh' của liên quân Pháp - Tây Ban Nha. Hiện có tượng đồng của ông trong khuôn viên di tích.
- Lê Đình Lý — Tham tán đại thần. Tướng lĩnh chỉ huy phòng thủ mặt trận Đà Nẵng ngay trong ngày đầu liên quân Pháp - Tây Ban Nha nổ súng tấn công (tháng 9/1858), bị thương nặng và hy sinh vì nước.
- Vua Gia Long — Triều đình khởi dựng. Cho xây dựng Bảo Điện Hải vào năm 1813 ở gần cửa biển để kiểm soát cửa biển Đà Nẵng.
- Vua Minh Mạng — Triều đình di dời và củng cố thành lũy. Cho dời bảo vào vị trí hiện tại (1823) xây bằng gạch đá kiên cố, chính thức đổi tên thành Thành Điện Hải vào năm 1835.
Sự kiện lịch sử gắn với Thành Điện Hải
Khởi dựng dạng đồn đất năm 1813 dưới thời Gia Long; dời vào nội địa và xây kiên cố bằng gạch đá năm 1823 (Minh Mạng thứ 4), đổi tên thành Điện Hải năm 1835. Ngày 1/9/1858, liên quân Pháp - Tây Ban Nha nổ súng tấn công bán đảo Sơn Trà và thành Điện Hải, mở đầu cuộc xâm lược Việt Nam. Quân và dân Đà Nẵng dưới sự chỉ huy của danh tướng Nguyễn Tri Phương đã kiên cường chiến đấu, cầm chân giặc gần hai năm và buộc quân xâm lược phải rút khỏi Đà Nẵng năm 1860.
Ý nghĩa tưởng niệm
Ghi dấu cuộc chiến đấu phòng thủ kiên cường của quân dân xứ Quảng và triều đình nhà Nguyễn chống thực dân Pháp ngay những ngày đầu mở màn cuộc kháng chiến giữ nước; tri ân danh tướng Nguyễn Tri Phương và các nghĩa sĩ trận vong.
Thông tin tham quan
Khuôn viên ngoài trời mở cửa tham quan tự do (thường từ 07:30 đến 17:00 hàng ngày); hiện không thu vé tham quan. Du khách cần giữ gìn vệ sinh chung, không leo trèo, viết vẽ lên tường thành đá và các hiện vật súng thần công trưng bày.
Thông tin tổng quan
Pháo đài phòng thủ quân sự trọng yếu thời Nguyễn tại bờ biển miền Trung; biểu tượng bất khuất mở đầu cuộc kháng chiến chống liên quân xâm lược Pháp - Tây Ban Nha năm 1858 của dân tộc Việt Nam.
Năm khởi dựng: 1813 (dời xây kiên cố năm 1823)
Kiến trúc: Xây dựng theo kiểu thành lũy quân sự Vauban của phương Tây kết hợp kỹ thuật truyền thống triều Nguyễn. Bình đồ hình vuông với các pháo đài góc nhô ra ngoài (bastion), chu vi hơn 500m, tường thành cao trên 4m xây bằng gạch vồ và đá trên nền móng kiên cố, có hào nước bao quanh cùng các vị trí đặt súng thần công phòng thủ.
Xếp hạng di tích: Xếp hạng Di tích Lịch sử cấp Quốc gia năm 1988 (Quyết định số 1288/VH-QĐ của Bộ Văn hóa); xếp hạng Di tích Quốc gia Đặc biệt theo Quyết định số 2082/QĐ-TTg ngày 25/12/2017 của Thủ tướng Chính phủ.