Thế Tổ Miếu
Nơi thờ tự · Thành phố Huế
Nội dung tổng quan bên dưới đang chờ biên tập viên kiểm chứng lại với nguồn xác thực — tham khảo, chưa đảm bảo chính xác 100%.
Thế Tổ Miếu (Thế Miếu) tọa lạc ở góc tây nam Hoàng thành Huế, được vua Minh Mạng cho khởi dựng vào năm 1821 làm nơi thờ phụng Thế Tổ Cao Hoàng Đế (vua Gia Long) cùng các vị hoàng đế kế nghiệp triều Nguyễn. Ngôi miếu sở hữu kiến trúc gỗ trùng thiềm điệp ốc tiêu biểu, phía trước kết hợp hài hòa với Hiển Lâm Các và Cửu Đỉnh. Không chỉ là di sản văn hóa vật thể vô giá thuộc Quần thể Di tích Cố đô Huế, Thế Miếu còn là không gian lịch sử trang nghiêm ghi nhận sự tiếp nối và biến thiên của triều đại phong kiến cuối cùng tại Việt Nam.
Thế Tổ Miếu ở đâu?
Tại Thành phố Huế.
Tọa độ: 16.4671614, 107.5767398
Nằm ở góc tây nam bên trong Hoàng thành Huế (Đại Nội). Từ trung tâm bờ nam sông Hương (khu vực cầu Tràng Tiền / đường Lê Lợi), đi qua cầu Phú Xuân hoặc cầu Dã Viên vào bờ bắc, đi theo đường 23 Tháng 8 hoặc Cửa Ngăn để vào cổng Ngọ Môn (khoảng 2–3 km, 10 phút đi xe). Du khách mua vé tham quan Đại Nội, sau khi qua Ngọ Môn rẽ trái đi về phía tây nam sẽ tới cụm Hiển Lâm Các - Cửu Đỉnh - Thế Tổ Miếu.
Thế Tổ Miếu thờ ai?
- Các vị hoàng đế triều Nguyễn — Đối tượng thờ phụng chính. Ban đầu thờ Thế Tổ Cao Hoàng Đế (Gia Long). Về sau phối thờ tuần tự các hoàng đế kế vị triều Nguyễn (hiện thờ 10 vị: Gia Long, Minh Mạng, Thiệu Trị, Tự Đức, Kiến Phúc, Đồng Khánh, Khải Định; sau năm 1959 rước thêm Hàm Nghi, Đồng Khánh đã có từ trước, Thành Thái và Duy Tân).
- Các công thần khai quốc và trung hưng triều Nguyễn — Phối thờ. Được thờ tại hai dãy nhà Tả Tòng Tự và Hữu Tòng Tự chầu hai bên sân miếu.
Thế Tổ Miếu có mấy bàn thờ?
3 ban thờ chính.
- Án thờ Thế Tổ Cao Hoàng Đế (vua Gia Long) và Nhị vị Hoàng hậu — Nằm ở gian chính giữa (gian trung tâm) của Thế Miếu, vị trí tôn kính nhất theo quy chế tông miếu phong kiến.
- Các án thờ Hoàng đế triều Nguyễn (tả chiêu hữu mục) — Bố trí theo nguyên tắc chiêu mục ở các gian hai bên án thờ vua Gia Long, từ Minh Mạng, Thiệu Trị, Tự Đức, Kiến Phúc, Đồng Khánh, Khải Định, Hàm Nghi, Thành Thái, Duy Tân.
- Tả Tòng Tự và Hữu Tòng Tự — Hai tòa nhà ở hai bên sân trước miếu, phối thờ các bậc công thần khai quốc triều Nguyễn (như Võ Tánh, Ngô Tùng Châu, Lê Văn Duyệt, Nguyễn Văn Trương...).
Lễ hội chính của Thế Tổ Miếu vào thời điểm nào?
Xuân tế và Thu tế (các ngày Đinh tháng trọng xuân và trọng thu) — Nghi lễ tế miếu cấp quốc gia thời Nguyễn diễn ra định kỳ vào mùa xuân và mùa thu, cùng các ngày kỵ nhật (ngày giỗ) của từng vị tiên đế. Hiện nay Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế duy trì các nghi thức dâng hương tưởng niệm vào các dịp lễ tết và ngày giỗ lịch sử.
Kinh nghiệm hành lễ
Cách sắm lễ: Khu di tích thuộc quản lý bảo tồn nghiêm ngặt của Nhà nước, khách tham quan chủ yếu dâng hương tưởng niệm. Lễ vật (nếu chuẩn bị) chỉ gồm hương, hoa tươi, quả tươi thanh khiết; không mang đồ mặn cồng kềnh, không đặt tiền trần lên bàn thờ bảo vật cổ.
Cách dâng lễ: Du khách vào miếu giữ trật tự, trang phục kín đáo lịch sự (áo có tay, quần/váy dài qua gối). Đặt lễ hoặc thắp nén tâm hương tại lư hương quy định theo hướng dẫn của ban quản lý di tích, vái lạy trang nghiêm, không tự ý chạm vào bài vị, khám thờ hay hiện vật trưng bày.
Cách hạ lễ: Sau khi dâng hương vái tạ, rút lui nhẹ nhàng. Tuyệt đối không đốt vàng mã trong khuôn viên nhà gỗ di tích cổ để phòng ngừa hỏa hoạn.
Văn khấn tham khảo
Văn khấn tham khảo chung theo loại hình tín ngưỡng, không phải văn bản chính thức của di tích.
Nam mô A Di Đà Phật (3 lần). Con kính lạy Hoàng thiên Hậu thổ chư vị Tôn thần. Con kính lạy các bậc Tiên đế, Tiên hậu, chư vị liệt tổ liệt tông triều Nguyễn. Hôm nay là ngày... tháng... năm... Tín chủ con là:... Ngụ tại:... Nhân chuyến viếng thăm Cố đô Huế, tín chủ con thành tâm kính dâng phẩm vật, hương hoa đăng trà, nghiêng mình trước Thế Tổ Miếu, kính cẩn tưởng nhớ công lao tiền nhân đã mở mang bờ cõi, xây dựng và gìn giữ non sông gấm vóc Việt Nam. Kính xin chư vị anh linh chứng giám lòng thành, phù hộ độ trì cho quốc thái dân an, quê hương phồn vinh, gia đạo chúng con bình an, mạnh khỏe, công việc hanh thông. Cẩn cáo.
Thông tin tổng quan
Thế Tổ Miếu (thường gọi tắt là Thế Miếu) là tông miếu hoàng gia quan trọng bậc nhất của triều Nguyễn, nơi thể hiện sâu sắc thiết chế thờ cúng tổ tiên hoàng tộc gắn liền với quan niệm chính thống vương triều và đạo hiếu phong kiến. Di tích phản ánh đỉnh cao nghệ thuật kiến trúc cung đình và nghi lễ nhà nước thế kỷ XIX.
Năm khởi dựng: 1821
Kiến trúc: Xây dựng theo kiểu nhà kép 'trùng thiềm điệp ốc' với quy mô 9 gian 2 chái, mái lợp ngói hoàng lưu ly. Trước sân miếu là Hiển Lâm Các (tòa lầu 3 tầng bằng gỗ cao nhất Hoàng thành) và Cửu Đỉnh (chín đỉnh đồng đúc năm 1835 tượng trưng cho sự trường tồn của giang sơn). Toàn bộ cụm công trình tạo nên một chỉnh thể quy hoạch mẫu mực của kiến trúc tông miếu cung đình.
Xếp hạng di tích: Nằm trong Quần thể Di tích Cố đô Huế được UNESCO công nhận là Di sản Văn hóa Thế giới năm 1993 và xếp hạng Di tích quốc gia đặc biệt năm 2009. Cửu Đỉnh đặt trước sân miếu được công nhận là Bảo vật Quốc gia và Di sản tư liệu thế giới khu vực châu Á - Thái Bình Dương.