Xưởng đóng tàu Ba Son
Di tích lịch sử · Thành phố Hồ Chí Minh
Nội dung tổng quan bên dưới đang chờ biên tập viên kiểm chứng lại với nguồn xác thực — tham khảo, chưa đảm bảo chính xác 100%.
Xưởng đóng tàu Ba Son (số 2 Tôn Đức Thắng, Quận 1, TP. Hồ Chí Minh) là di tích lịch sử quốc gia tiêu biểu gắn liền với cuộc bãi công lịch sử tháng 8/1925 của công nhân thợ máy do Tôn Đức Thắng lãnh đạo. Khởi lập từ thời chúa Nguyễn (1790) và được người Pháp phát triển quy mô từ năm 1863, Ba Son được coi là cái nôi của phong trào công nhân và công nghiệp đóng tàu hiện đại của Việt Nam.
Xưởng đóng tàu Ba Son ở đâu?
Tại Thành phố Hồ Chí Minh.
Tọa độ: 10.7829626, 106.70877
Di tích nằm tại số 2 đường Tôn Đức Thắng, phường Bến Nghé, Quận 1, TP. Hồ Chí Minh, ngay bên bờ sông Sài Gòn. Địa điểm cách Trụ sở UBND TP. Hồ Chí Minh khoảng 1,5 km và cách Chợ Bến Thành khoảng 2,5 km. Du khách có thể dễ dàng tiếp cận bằng xe buýt nội thành, taxi, xe cá nhân, hoặc ga ngầm Ba Son của tuyến Metro số 1 (Bến Thành - Suối Tiên).
Nhân vật lịch sử liên quan
- Tôn Đức Thắng — Thủ lĩnh phong trào công nhân, người sáng lập Công hội Đỏ. Từng làm thợ máy tại Ba Son, ông đã tổ chức và lãnh đạo cuộc bãi công Ba Son vào tháng 8/1925, sau này trở thành Chủ tịch nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa và Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam.
Sự kiện lịch sử gắn với Xưởng đóng tàu Ba Son
Năm 1790, chúa Nguyễn Ánh cho lập xưởng Thủy (Chu Sư) tại khu vực này. Năm 1863, chính quyền thực dân Pháp chính thức tiếp quản và mở rộng thành xưởng đóng tàu thủy quân (Arsenal de Saïgon/Ba Son). Tháng 8/1925, Tôn Đức Thắng cùng Công hội Đỏ lãnh đạo cuộc bãi công của hơn 1.000 công nhân Ba Son đòi tăng lương và trì hoãn việc sửa chữa tuần dương hạm Jules Michelet, ngăn quân Pháp vận chuyển binh lính sang đàn áp phong trào cách mạng của nhân dân và công nhân Trung Quốc. Đây là mốc lịch sử đánh dấu bước phát triển từ 'tự phát' sang 'tự giác' của phong trào công nhân Việt Nam.
Ý nghĩa tưởng niệm
Kỷ niệm truyền thống đấu tranh cách mạng kiên cường của giai cấp công nhân Sài Gòn - Chợ Lớn và tưởng niệm Chủ tịch Tôn Đức Thắng cùng các tiền bối cách mạng trong phong trào Công hội Đỏ.
Thông tin tham quan
Hiện nay phần lớn diện tích xưởng cũ đã chuyển đổi công năng thành khu đô thị và nhà ga metro, một số hạng mục di tích gốc (ụ tàu, xưởng cơ khí, tượng đài/khu tưởng niệm Chủ tịch Tôn Đức Thắng) được quy hoạch bảo tồn. Khách tham quan tự do khu vực ngoài trời; các hoạt động chuyên đề hoặc tiếp cận sâu các công trình bảo tồn cần liên hệ đơn vị phụ trách.
Thông tin tổng quan
Ba Son là cái nôi của giai cấp công nhân công nghiệp và phong trào công đoàn cách mạng Việt Nam; là một trong những trung tâm đóng tàu, sửa chữa hàng hải sớm nhất và có quy mô bậc nhất khu vực Đông Nam Á từ thế kỷ 19.
Năm khởi dựng: 1863
Kiến trúc: Di tích trước đây bao gồm hệ thống ụ tàu lộ thiên (ụ khô lót đá), phân xưởng đúc, cơ khí với kết cấu khung sắt tiền chế đặc trưng kiến trúc công nghiệp Pháp cuối thế kỷ 19 đầu thế kỷ 20, cùng hệ thống đường ray và cầu tàu ven sông Sài Gòn.
Xếp hạng di tích: Quyết định số 1037-QĐ/VHTT ngày 12/8/1993 của Bộ Văn hóa - Thông tin công nhận là Di tích Lịch sử cấp Quốc gia.