Y Miếu
Nơi thờ tự · Thành phố Hà Nội
Nội dung tổng quan bên dưới đang chờ biên tập viên kiểm chứng lại với nguồn xác thực — tham khảo, chưa đảm bảo chính xác 100%.
Y Miếu Thăng Long (nay ở số 12 phố Y Miếu, quận Đống Đa, Hà Nội) được khởi dựng vào khoảng năm 1774–1775 dưới thời vua Lê Hiển Tông, do quan triều đình và các danh y đương thời đóng góp xây dựng nhằm tôn vinh các bậc thánh y và danh y kiệt xuất của dân tộc, đặc biệt là Thiền sư Tuệ Tĩnh và Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác. Đây là di tích lịch sử văn hóa cấp quốc gia, địa chỉ sinh hoạt truyền thống thiêng liêng về y đức và y lý của giới y học cổ truyền Việt Nam.
Y Miếu ở đâu?
12, Phố Y Miếu, Thành phố Hà Nội.
Tọa độ: 21.0271339, 105.8397453
Di tích nằm tại số 12 phố Y Miếu, phường Văn Miếu, quận Đống Đa, cách hồ Hoàn Kiếm khoảng 2 km về phía tây. Vị trí nằm ngay cạnh khu vực Văn Miếu - Quốc Tử Giám, nối giữa phố Nguyễn Thái Học và phố Văn Miếu. Du khách có thể dễ dàng tiếp cận bằng xe buýt (các tuyến dừng trên đường Nguyễn Thái Học, Tôn Đức Thắng), xe máy hoặc taxi.
Y Miếu thờ ai?
- Đại danh y Thiền sư Tuệ Tĩnh — Tiền tổ Nam dược, danh y lỗi lạc thời Trần với phương châm 'Nam dược trị Nam nhân'. Một trong hai vị danh y chính được tôn thờ bậc nhất tại miếu
- Đại danh y Hải Thượng Lãn Ông (Lê Hữu Trác) — Đại danh y thời Lê - Trịnh, tác giả bộ sách 'Hải Thượng y tông tâm lĩnh'. Được phối thờ và suy tôn là bậc tổ sư y đức của nền y học cổ truyền Việt Nam
- Các vị Y thánh, Tiền hiền Y thuật phương Đông — Các nhân vật y học trong huyền sử và lịch sử (Thần Nông, Hoàng Đế, Kỳ Bá, Biển Thước, Hoa Đà...). Được thờ tự theo truyền thống phối tự y đạo Đông y cổ điển
Y Miếu có mấy bàn thờ?
2 ban thờ chính.
- Ban Tiền tế — Nơi tiếp nhận lễ vật của khách thập phương và môn đồ ngành y trước khi vào bái lễ gian trong.
- Hậu cung / Ban thờ Thánh tổ và Tiền bối Y học — Nơi đặt ngai vị, bài vị thờ phụng Thần Nông, Tuệ Tĩnh, Lê Hữu Trác và các bậc tiền hiền danh y.
Lễ hội chính của Y Miếu vào thời điểm nào?
15 tháng Giêng — Ngày giỗ Đại danh y Hải Thượng Lãn Ông (ngày rằm tháng Giêng âm lịch), dịp giới y học cổ truyền và nhân dân tề tựu dâng hương tưởng niệm y đức tiền nhân.
Kinh nghiệm hành lễ
Cách sắm lễ: Nên sắm lễ chay thanh tịnh gồm hương, hoa tươi, trầu cau, quả mới, nước trong. Người trong ngành y dược dân gian đôi khi dâng thêm một số vị thuốc Nam khô thanh sạch hoặc trà thơm.
Cách dâng lễ: Đặt lễ tại bàn tiếp lễ ở Tiền tế, thắp hương theo quy định của ban quản lý di tích, giữ thái độ trang nghiêm, thành kính tri ân công đức của tiền nhân khai sáng ngành y thuật.
Cách hạ lễ: Đợi hương tàn quá nửa hoặc hết tuần nhang thì vái lạy xin hạ lễ; hạn chế tối đa việc đốt vàng mã để bảo đảm an toàn phòng cháy trong khu di tích.
Văn khấn tham khảo
Văn khấn tham khảo chung theo loại hình tín ngưỡng, không phải văn bản chính thức của di tích.
Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần) Con lạy chín phương Trời, mười phương Chư Phật, Chư Phật mười phương. Con kính lạy các bậc Thánh tổ khai sáng nền y đạo, kính lạy Tiền hiền, Hậu hiền ngành y dược. Con kính lạy Đại danh y Tuệ Tĩnh thiền sư, Đại danh y Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác cùng các bậc danh y tiền bối Việt Nam qua các triều đại. Hôm nay là ngày... tháng... năm... Tín chủ con là:... Ngụ tại:... Thành tâm sắm sửa hương hoa trà quả, kính dâng trước án. Chúng con xin tưởng nhớ và tri ân công đức trời biển của các bậc y tổ tiền hiền đã để lại kho tàng y thuật, nêu cao tấm gương y đức 'Lương y như từ mẫu' cứu tế sinh linh. Cúi xin các bậc Tiền tổ chứng giám lòng thành, phù hộ cho gia quyến bình an mạnh khỏe, phù hộ cho những người hành nghề y giữ vững tâm đức sáng trong, tinh thông y lý ngời sáng y thuật, giúp đời cứu người. Cẩn cáo!
Thông tin tổng quan
Y Miếu Thăng Long là công trình di tích văn hóa - lịch sử đặc sắc của Thủ đô, biểu tượng tri ân và tôn vinh truyền thống y đức, y thuật của dân tộc Việt Nam.
Năm khởi dựng: 1774 - 1775
Kiến trúc: Khuôn viên gồm cổng, sân gạch, nhà Tiền tế và Hậu cung bố cục hài hòa. Bên trong di tích còn lưu giữ nhiều hiện vật quý, tiêu biểu là các tấm bia đá ghi chép lịch sử xây dựng và tên tuổi của các bậc danh y tiền bối.
Xếp hạng di tích: Di tích Lịch sử cấp Quốc gia (xếp hạng năm 1974)