Cửa Đông Ba
Di tích lịch sử · Thành phố Huế
Nội dung tổng quan bên dưới đang chờ biên tập viên kiểm chứng lại với nguồn xác thực — tham khảo, chưa đảm bảo chính xác 100%.
Cửa Đông Ba (tên chính thức thời Nguyễn là Chánh Đông Môn) là một trong mười cửa đường bộ của Kinh thành Huế. Được khởi dựng từ thời Gia Long và hoàn thiện kiên cố vào thời Minh Mạng (1824), cửa vừa có chức năng phòng ngự quân sự vừa là ngõ giao thông huyết mạch kết nối nội thành với khu vực buôn bán sầm uất phía Đông. Cửa mang kiến trúc vòm cuốn truyền thống kết hợp vọng lâu quan sát, thuộc Quần thể Di tích Cố đô Huế.
Cửa Đông Ba ở đâu?
Tại Thành phố Huế.
Tọa độ: 16.4774977, 107.5837462
Nằm ở phía đông Kinh thành Huế, nối đường Mai Thúc Loan (bên trong thành) qua hào nước sang đường Lương Ngọc Quyến/Đào Duy Anh. Cách cầu Trường Tiền khoảng 1,5 km về phía bắc; di chuyển thuận tiện bằng xe máy, xe đạp hoặc ô tô.
Nhân vật lịch sử liên quan
- Vua Gia Long — Hoàng đế sáng lập triều Nguyễn. Khởi xướng quy hoạch và xây dựng hệ thống Kinh thành Huế từ năm 1805, ban đầu mở cửa Đông Hoa (tiền thân cửa Đông Ba).
- Vua Minh Mạng — Hoàng đế thứ hai triều Nguyễn. Cho xây dựng lại cửa kiên cố bằng gạch đá và dựng vọng lâu vào năm 1824, định danh chính thức là Chánh Đông Môn.
Sự kiện lịch sử gắn với Cửa Đông Ba
Năm 1809, cửa được đắp bằng đất với tên gọi ban đầu là cửa Đông Hoa. Năm 1824, triều đình xây dựng lại bằng gạch và đá, đặt tên là Chánh Đông Môn. Do kỵ húy Hoàng thái hậu Hồ Thị Hoa (thân mẫu vua Thiệu Trị), cửa đổi tên dân gian thành Đông Ba. Cửa là chứng tích quan trọng trong các biến cố lịch sử của Huế, đặc biệt là sự kiện Thất thủ Kinh đô (1885) và chiến sự Tết Mậu Thân (1968).
Ý nghĩa tưởng niệm
Cửa phòng thủ và giao thông huyết mạch mặt phía Đông của Kinh thành Huế, bảo vệ không gian hoàng thành và phục vụ đời sống dân sinh, quân sự triều Nguyễn.
Thông tin tham quan
Mở cửa tự do phục vụ giao thông công cộng và tham quan cảnh quan bên ngoài 24/7. Không thu phí vé qua cổng. Du khách cần chú ý an toàn giao thông do cửa hiện vẫn là tuyến lưu thông đường bộ.
Thông tin tổng quan
Một trong 10 cửa đường bộ chính của Kinh thành Huế, mang giá trị kiến trúc quân sự và cảnh quan tiêu biểu của quần thể di tích Cố đô Huế.
Năm khởi dựng: 1809 (nâng cấp kiên cố năm 1824)
Kiến trúc: Kiến trúc dạng vòm cuốn bằng gạch vôi vữa, phía trên có vọng lâu làm đài quan sát lợp ngói liệt, hai bên thân thành có bậc thang dẫn lên tường thành; phía trước cửa có cầu bắc qua hào thành.
Xếp hạng di tích: Thuộc Quần thể Di tích Cố đô Huế được UNESCO công nhận là Di sản Văn hóa Thế giới năm 1993 và xếp hạng Di tích Quốc gia Đặc biệt theo Quyết định số 1272/QĐ-TTg ngày 12/8/2009 của Thủ tướng Chính phủ.