Quoc Tu Dieu De
Chùa · Thành phố Huế
Nội dung tổng quan bên dưới đang chờ biên tập viên kiểm chứng lại với nguồn xác thực — tham khảo, chưa đảm bảo chính xác 100%.
Quốc Tự Diệu Đế là danh lam cổ tự tọa lạc tại số 102 đường Bạch Đằng, phường Gia Hội, TP Huế. Ngôi chùa được vua Thiệu Trị khởi dựng vào năm 1844 trên nền phủ đệ cũ – nơi nhà vua sinh thành – và được ban danh hiệu Quốc tự, xếp vào hàng danh thắng cố đô qua bài ngự chế 'Diệu Đế tường vân'. Không chỉ là công trình kiến trúc tôn giáo tiêu biểu của triều Nguyễn, chùa còn là địa điểm gắn liền với các mốc lịch sử quan trọng của phong trào Phật giáo miền Trung năm 1963. Hiện nay, chùa Diệu Đế vẫn giữ vị trí trung tâm trong đời sống tín ngưỡng và là một điểm di tích lịch sử - văn hóa đặc sắc tại Huế.
Quoc Tu Dieu De ở đâu?
102, Bạch Đằng, Thành phố Huế.
Tọa độ: 16.4778556, 107.5874206
Chùa tọa lạc tại số 102 đường Bạch Đằng, phường Gia Hội (trước đây là phường Phú Cát), thành phố Huế. Từ khu vực trung tâm phía nam cầu Tràng Tiền, di chuyển qua cầu Tràng Tiền hoặc cầu Gia Hội, rẽ vào đường Bạch Đằng chạy dọc sông Đông Ba khoảng 1,5 - 2 km là đến chùa. Tuyến đường bằng phẳng, thuận tiện cho mọi phương tiện giao thông như xe máy, ô tô cá nhân hoặc xe buýt du lịch.
Quoc Tu Dieu De thờ ai?
- Đức Phật Thích Ca Mâu Ni — Giáo chủ cõi Sa Bà. Được tôn trí tại vị trí trung tâm cao nhất của tòa Đại Hùng Bảo Điện
- Chư vị Bồ Tát và Thập Bát La Hán — Hộ trì chánh pháp. Bao gồm Văn Thù Sư Lợi Bồ Tát, Phổ Hiền Bồ Tát và mười tám vị La Hán an vị tả hữu
- Lịch đại Tổ sư — Các thế hệ chư tăng tiền bối. Thờ tại nhà Tổ phía sau chính điện
Quoc Tu Dieu De có mấy bàn thờ?
3 ban thờ chính.
- Ban Tam Bảo (Đại Hùng Bảo Điện) — Gian trung tâm thờ Đức Phật Thích Ca Mâu Ni ngự tòa sen cùng chư tôn Bồ Tát
- Ban Hộ Pháp và Tiêu Diện Đại Sĩ — Bố trí hai bên tiền đường chính điện để hộ trì Phật pháp và tiếp độ chúng sinh
- Ban thờ Tổ (Tổ đường) — Tọa lạc phía sau chính điện, phụng thờ lịch đại chư vị tổ sư khai sơn và trụ trì qua các thời kỳ
Lễ hội chính của Quoc Tu Dieu De vào thời điểm nào?
Rằm tháng Tư (15/4 âm lịch) — Đại lễ Phật đản. Hằng năm, chùa Diệu Đế là nơi khởi hành nghi lễ rước Phật truyền thống qua cầu Tràng Tiền về Tổ đình Từ Đàm, thu hút đông đảo tăng ni, phật tử và người dân cố đô tham dự.
Kinh nghiệm hành lễ
Cách sắm lễ: Sắm sửa lễ chay thanh tịnh gồm hương trầm, hoa sen hoặc hoa cúc tươi, trái cây ngũ quả, đèn/nến, nước tinh khiết hoặc xôi chè. Tuyệt đối không dâng lễ mặn, không mang vàng mã vào trong chính điện.
Cách dâng lễ: Mặc trang phục lịch sự, kín đáo, tháo giày dép trước khi bước vào điện thờ. Đặt lễ tại bàn đặt lễ chung, chắp tay thành kính bái Phật. Tuần tự dâng hương và chiêm bái từ chính điện Tam Bảo trước, sau đó sang lễ ban Hộ Pháp và nhà Tổ.
Cách hạ lễ: Sau khi khóa lễ hoàn tất, vái tạ Tam Bảo, lui bước nhẹ nhàng không quay lưng đột ngột vào bàn thờ. Tiền cúng dường Tam Bảo đặt vào thùng công đức theo quy định của tự viện.
Văn khấn tham khảo
Văn khấn tham khảo chung theo loại hình tín ngưỡng, không phải văn bản chính thức của di tích.
Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần) Con lạy chín phương Trời, mười phương Chư Phật, Chư Phật mười phương. Con kính lạy Đức Phật Thích Ca Mâu Ni giáo chủ cõi Sa Bà. Con kính lạy Đức Phật A Di Đà giáo chủ cõi Cực Lạc Tây Phương. Con kính lạy Đức Bồ Tát Quán Thế Âm, Bồ Tát Đại Thế Chí, Bồ Tát Văn Thù, Bồ Tát Phổ Hiền. Tín chủ (chúng) con là: ... Ngụ tại: ... Hôm nay nhân ngày ... tháng ... năm ..., thành tâm sắm sửa hương hoa lễ vật kính dâng lên Tam Bảo. Cúi xin Tam Bảo từ bi gia hộ cho gia đình chúng con thân tâm an lạc, tật bệnh tiêu trừ, vạn sự cát tường, thiện căn tăng trưởng, hướng tâm về chánh pháp. Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần)
Thông tin tổng quan
Một trong ba 'Quốc tự' danh tiếng dưới triều Nguyễn tại Huế (được vua Thiệu Trị sắc lập năm 1844), từng được xếp vào cảnh thứ ba trong 'Thần kinh nhị thập cảnh' (Diệu Đế tường vân). Chùa cũng là trung tâm trọng yếu trong phong trào Phật giáo tranh đấu đòi tự do tín ngưỡng năm 1963.
Năm khởi dựng: 1844
Kiến trúc: Khuôn viên có tam quan hướng ra bờ kênh Đông Ba, nhà bia, tháp chuông, tháp trống. Đại Hùng Bảo Điện trước đợt trùng tu năm 2018 từng nổi tiếng với bức đại bích họa 'Long vân khế hội' (Cửu Long ẩn vân) vẽ trên trần điện và các cột tứ trụ do nghệ nhân cung đình Phan Văn Tánh thực hiện.
Xếp hạng di tích: Xếp hạng Di tích lịch sử - văn hóa cấp Quốc gia theo Quyết định số 2015-QĐ/BT ngày 16/12/1989 của Bộ Văn hóa - Thông tin.